Haber Detayı
08 Nisan 2019 - Pazartesi 09:17
 
YAFA DEĞİL, LEFKE PORTAKALI
HASAN HASTÜRER: Lefke’de narenciyenin geçmişi, Güzelyurt’tan çok eski. Hasan Öksüz’ün geçmişten dinleyerek bugünlere aktardıklarına göre Lefke’de portakalın geçmişi 150- 200 yıl hatta daha eskilere gidiyor. Lefke Portakala dediğimiz Yafa türü narenciyenin anavatanı Filistin… Ancak, bilimsel temelli araştırmalar gösteriyor ki, dünyanın en kaliteli, en lezzetli Yafa Portakalı, Lefke’de yetişiyor. Nedenini sordum… Üç gerekçe sıralandı. Toprak, su ve bölgenin iklim özellikleri.
KIBRIS Haberi


Hasan Hastürer'in Kıbrıs Gazetesi ekonomi ekinde bugün yayımlanan yazısı:

Lefkoşa’yı 1960’lı yıllardan başlayarak anımsarım.

Büyük marketler yoktu. Mahalle aralarında bakkallar vardı. Alış verişin merkez adresi, surlar içindeki Bandabuliya’ydı. Daha büyük bakkallar da bandabuliyanın yan sokağındaydı.

Büyük bakkallar, küçük bakkaların toptancıları gibiydi de.

Bandabuliyada kasap bölümü olsa da ağırlıkla sebze, meyve satılırdı.

Özellikle Cuma günleri köy otobüsleri dolu dolu gelir, Lefkoşa, çok kalabalık olurdu.

Lefkoşa’da çok sayıda seyyar, gezici, sebze – meyve satıcısı da vardı.

Hem bandabuliyadaki hem de seyyar  satıcılar ürünleri popüler isimlendirmelerle sesli pazarlar, müşteri çağırırlardı…

Portakal LEFKE PORTAKALI, limon ise LAPTA LİMONU YA DA LAPTA EKŞİSİ olarak satılırdı. Bir de YUSUF olarak isimlendirilen mandarin. 

Uzun yıllar narenciyenin öteki çeşitlerini tanımadık, dersem  yanlış olmaz.

***

Geçtiğimiz hafta ortası KIBRIS TV’deki programımın çekimi için Lefke’deydim.

Aplıç bölgesinde, vadi içerisinde, bir tarafta Trodos’tan gelip, dere yatağından şırıl şırıl su, öte tarafta bakımlı narenciye bahçeleri….

 

Konuklarım Narenciye üreticisi Hasan Öksüz ve aynı zamanda sebze, meyve üreticisi de olan LAÜ Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Serhat Usanmaz…

Uzun yıllar sonra şikayetin değil, başarı ve memnuniyetin ağır bastığı bir program gerçekleştirdim.

Konuklarımı, program akışı içinde dinlerken, ne zaman şikayet etmeye başlayacaklar diye merak ettim. Ancak merakım boşa çıktı.

***

Lefke’de narenciyenin geçmişi, Güzelyurt’tan çok eski.

Hasan Öksüz’ün geçmişten dinleyerek bugünlere aktardıklarına göre Lefke’de portakalın geçmişi 150- 200 yıl hatta daha eskilere gidiyor.

Lefke Portakala dediğimiz Yafa türü narenciyenin anavatanı Filistin… 

Ancak, bilimsel temelli araştırmalar gösteriyor ki, dünyanın en kaliteli, en lezzetli Yafa Portakalı, Lefke’de yetişiyor.

Nedenini sordum…

Üç gerekçe sıralandı. Toprak, su ve bölgenin iklim özellikleri.

***

1974’te en yalın tanımlamayla Rum’dan kalan narenciye alanı 70 bin dönümün üzerindeydi.

1974 sonrası Kuzey’de arazi dağıtımı yapılırken, değerlendirmelerde en değerli araziler Güzelyurt’taki narenciye bahçeleriydi.

Narenciye de SARI ALTINDI.

Asil Nadir’in tüm ürünleri satın alıp Avrupa pazarlarına taşıdığı yıllar en parlak yıllardı.

Sonrasında narenciye geri vites taktı.

Gerileye gerileye yirmi bin dönümlere geldi.

Ekonomik akılla şekillenen narenciye politikası olmadığı için tüm olumsuzlukların etkisi daha yüksek oldu.

Sarı altın, sarı bakırım da altına indi.

Güzelyurt ve Lefke bölgesinde, ürün çeşitlendirmesi dahil doğru adımlarla güçlenerek ayakta durmayı başaran narenciye üreticisi sayısı büyük olasılıkla 10’u bulmaz…

Başarıyla yola devam edenlerin tümü, kendi yol haritalarını kendileri çizdi…

LAÜ Ziraat Fakültesi’nin katkısı oldu mu?

Elbette oldu.

Ancak, narenciyede devlet politikasının olmayışı başarı çemberinin çapının dar kalmasına neden oldu.

***

Hasan Öksüz, meslek olarak İnşaat Mühendisi.

İstanbul Yıldız Teknik Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra yüksek lisansını da yapmış. Ancak tercihini narenciye üreticiliğinden yana yapmış.

‘ Hiç pişman olmadın mı?’ diye sordum.

Vurguyla tek kelimelik bir yanıt aldım. ‘ HİÇ.’

Devamını de getirdi.

‘ Babamdan kalan narenciye bahçelerini azaltmadım çoğalttım. Kendime ait 350 dönüm bahçem yanında kiraladığım 150 dönüm bahçeyi de değerlendiriyorum. Gün geldi, resmen battım ama yeniden ayağa kalkıp yola devam ettim.’

***

Hasan Öksüz’ün önemli, girişimcilik tercihlerinden biri de, pazarlama konusunda attığı adım oldu.

Ürününün neredeyse tümünü kendi pazarlıyor. Pazarlama gailesi yok. ‘ MALIM OLSUN SATAYIM’ diyor kendinden emin olarak.

Toptancı karşısında güçsüz olmadığı için, ürün bedelini alma koşullarını, vadeyi kendisi belirleyebiliyor.

Askerin ihalelerine girip, düzenli narenciye teslim ediyor.

Bahçelerinden Lefke Portakalı dediğimiz Yafa dahil öteki narenciye ürün çeşitleri de var.

Ürünleri kendi içinde büyüklük ya da kalite olarak sınıflandırarak pazarlıyor. Böylece geliri daha yüksek oluyor.

***

En değerli ürünü sordum…

Ağzı dolu dolu LEFKE PORTAKALI, dedi.

Sohbetin bu bölümünde bir Lefke Portakalını, bıçak istemeden elimle soyup, tattım. Samimi olarak ifade edeyim bu güne kadar tattığım en güzel portakal.

Yafa’yı Lefke Portakalı yapabilir miyiz?

Marka yaratma cesareti olan bir toplum olsak çok rahat olur. Çünkü, biz değil, konunun uzmanı yabancılar bu farklılığı teslim ediyor.

Biz Yafa Portakalı festivali düzenliyoruz.

Neden LEFKE PORTAKALI FESTİVALİ olmasın?

***

Lefke’de narenciyeden yüzü gülen bir üretici gördüğüm için mutlu oldum… 

Lefke Avrupa Üniversitesi (LAÜ) Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi, Bahçe Bitkileri Üretimi ve Pazarlaması Bölümü Öğretim Görevlisi Serhat Usanmaz, tarım ürünleri ve gıda maddelerinin belli standartlara uygun olması hedeflenerek belirlenen GLOBALGAP, ilkelerine bölgede uyulması için çaba harcadıklarını da anlattı.

 

Kaynak: Editör:
 
Etiketler: YAFA, DEĞİL,, LEFKE, PORTAKALI,
Haber Videosu
Yorumlar
Yazarlar
Ulusal Gazeteler
Alıntı Yazarlar
Sayfalar
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Medipol Başakşehir
38
0
2
5
11
18
2
Galatasaray
32
0
4
5
9
18
3
Yeni Malatyaspor
32
0
4
5
9
18
4
Kasımpaşa
29
0
6
2
9
17
5
Trabzonspor
29
0
5
5
8
18
6
Beşiktaş
29
0
5
5
8
18
7
Atiker Konyaspor
28
0
4
7
7
18
8
Antalyaspor
28
0
6
4
8
18
9
Sivasspor
24
0
6
6
6
18
10
Göztepe
22
0
10
1
7
18
11
Bursaspor
21
0
4
9
4
17
12
Alanyaspor
21
0
9
3
6
18
13
Kayserispor
20
0
8
5
5
18
14
MKE Ankaragücü
20
0
10
2
6
18
15
Akhisarspor
17
0
9
5
4
18
16
BB Erzurumspor
16
0
8
7
3
18
17
Fenerbahçe
16
0
7
7
3
17
18
Çaykur Rizespor
12
0
7
9
1
17
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Haber Yazılımı