Yazı Detayı
08 Aralık 2019 - Pazar 09:04
 
Ekonomi Sınıfı Sendromu
Prof. Dr. Hülya HARUTOĞLU
 
 

Konu başlığım her nekadar da ekonomi, siyasi ,toplumsal bir yazı geliyor  beklentisini oluştursa da  peşinen söyleyeyim ki konumuz yine sağlıkla alakalı olacak. Tıpta” derin ven trombozu” olarak tanımlanan ve yolculuk sırasında oluşma ihtimali yüksek olan herkesin başına gelebilecek bir hastalıktan bahsedeceğim.

Tüm seyahatle güzeldir ama bazen sürpriz problemler tüm güzelliklerin tadını kaçırabilir.

Homans, 1954 yılında uzun mesafeli uçuşlardan sonra venöz tromboz vakası bildiren ilk kişi olmuştur. Bu tarihte ilk kez uçak yolculuğundan sonra derin ven trombozu  gelişen iki vaka resmi  kayıtlara  geçmiştir. Bundan   sonra, uçakla yolculuğun ardından bu hastalıkla , pulmoner emboli , kısmi felç ve arteriyel tromboz saptanan pek çok olgu bildirilmiştir. Özellikle 5 saat ve üzeri uçuşlarda bireysel ve seyahate özgü risk faktörleri birleştiğinde problemler ortaya çıkabilmektedir

 Bu durum, ilk kez 1998'de "ekonomi sınıfı sendromu" olarak tanımlanmıştır.

Bu sendrom ,uzun uçuşlarda gelişebildiği gibi , sadece uçak yolcuları için değil, çok uzun süre hareketsiz kalarak özellikle bacaklardaki kan akımını yavaşlatan oturuş pozisyonlarında mecbur kalınan otobüs veya benzer durumlarda da söz konusu olabilir. Bu nedenle bu rahatsızlığa , "yolculuk trombozu" deyiminin daha uygun olacağını savunan görüşler de vardır.

Sonuçta business  class’ta    oturanlar da ekonomik koltukta oturanlar da hareketsiz kaldıkları sürece bu problemle karşı karşıya kalabileceklerinden,  benim  görüşüm  de ‘yolculuk trombozu’ terminolojisin daha uygun olduğundan yanadır. 

Halk dilinde “toplardamarda pıhtı oluşması” olarak bilinen “derin ven trombozu”,  damarda oluşan kan pıhtısıdır .Genellikle 40 yaş üzerinde görülse de, ender olarak gençlerde de ortaya çıkabilir. Derin ven trombozu en sık bacaklarda ya da kalçanın uyluk bölümünde oluşur. Pıhtı genellikle diz altında baldır kaslarından başlayıp yukarıya doğru ilerler. Bu hastalığın belirtileri  ise pıhtılaşma olan bölgenin, örneğin ayakların bilekten itibaren şişmesi ve ağrıdır.

Tromboz nedeniyle bacaklarda oluşan şişlik ve ağrı erken tedavi edilmezse  kronikleşerek yaşam boyu rahatsızlık verebilir. Daha da önemlisi pıhtı koparak  hayati bir damarı tıkayabilir  ve ölümcül bir tablo gelişebilir.  En ciddi komplikasyonu  pulmoner Emboli denen ve şiddetli göğüs ağrısı, zorlu nefes, hipertansiyon ve şok ile karakterize olan akciğer damarlarının tıkanma halidir. Beyin damarlarının tıkanması sonucu felç, kalp damarlarının tıkanması sonucu kalp krizi de olabiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü de yüksek riskli gruplarda uzun süreli uçak yolculuğu ile tromboz arasındabir ilişki olabileceğini kabul etmektedir. Tromboz oluşumunda yolculuğun mesafesi ve süresi önemli bir risk faktörü olup araba yolculuklarından sonra  da görülebilmektedir. Oluşma nedeni sıkışık pozisyonda uzun süreli hareketsiz oturma venöz staza neden olmakta tromboz oluşumunu tetikemektedir.

Tromboza neden olabilecek diğer faktörler olarak   uçak yolculukları sırasında  düşük hava basıncı ve oksijen azlığının olabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Birkaç çalışmada da uçuş sırasında  alkol ve sakinleştirici ilaç kullanmanın  da risk olabileceği iddia edilmektedir.  

 

Yolculuklarda Pıhtı Oluşumunu Önlemek için Öneriler

 

Çok sayıda  ve uzun süren yolculuk yapanlar için  bazı önlemler alarak riski azaltmak mümkündür.

Uçaklarda 6 saatten fazla yolculuklarda  uçakta güvenlik nedeniyle yürünemediğinden otururken baldır kaslarının hareket ettirilmesi venöz kan akımını arttırarak tromboz  riskini azaltacaktır.

Yolcuların baldır kaslarının kasılmasını sağlamak için ayak bileğinden itibaren ayaklarına düzenli olarak germe hareketi yapmaları yararlıdır

Otururken ve uyurken bacakları üst üste atarak ya da bükerek kan akışını engelleyecek hareketlerden sakınmalıdır

Düzenli aralıklarla koridor boyunca kimseyi rahatsız etmeden yürüyüş yapmak yararlıdır. Yolculuk sırasında aşırı alkol, kafein ve sedatif ilaç alınmaması önerilmektedir. Ayrıca vücudun  susuz kalmamasına dikkat edilmeli yeterli sıvı alınmalıdır. Bol ve rahat  kıyafetler giymek en azından pantolonun kemerini gevşetmek ve ayakkabıları çıkarmak yararlı olacaktır.                                                                                                     Kanın sulanmasını sağlayan aspirinin ise uçuştan birkaç gün alınmaya başlanması doktorlar tarafından tavsiye edilmektedir.                                                                                               Diz altı baskılı çorap giyilmesi de derin vembozu  riskini azaltmaktadır.

Son söz; Yolculara  uçuş sırasında bu tarz bilgilerin verilmesi hatta hafif  düzeyde egzersiz yaptırılması  ne kadar  anlamlı ve yararlı bir servis olurdu. Belki bir gün olur....

 
Etiketler: Ekonomi, Sınıfı, Sendromu, ,
Yorumlar
Diğer Yazılar
OBEZİTE ÖLÜM NEDENİDİR
İKİGAİ ... Japonların Asırlık İlginç İdeolojisi
MUCİZE DOKTOR
BİRBİRİNDEN İLGİNÇ ENTERESAN MESLEKLER
Küçük Bedenler, Büyük yükler
ÖZGÜR PATİLER
DİJİTAL BAĞIMLILIK... Belki de siz bir bağımlısınız !
Kadın katliamları ve Genovese Sendromu
ÖRDEKLEŞENLERDEN MİSİNİZ ?
Kırık Kalpler
GÜNÜMÜZÜN BÜYÜK TEHLİKESİ ; OBEZİTE
TEPEDEKİ KİFAYETSİZ MUHTERİSLER
CAM TAVAN ; PİRELER VE KADINLAR
Hiç Katil Olduğunuzu Düşündünüz mü ?
YÖDAK ‘ın Önemli Konuğu : CEENQA
KANSER TEMBELLERİ SEVİYOR
YAŞLANMAK GÜZELDİR
KADIN İSTERSE ...
KARPAL TÜNEL SENDROMU
Kediler CAN'dır..
EGZERSİZ İLE YÜKSEK TANSİYONUNU DÜŞÜRMEK MÜMKÜN
Mekanik Bel Ağrısı
En Çok Öldüren Hastalık : Kalp Damar Hastalıkları
DÜNYA KOAH GÜNÜ SEMPOZYUMUNDAN ÖZETLER
Engelli olmak ,hayatı yaşamak için engel değildir.
MEDTİS 2018’den geriye kalanlar
KADINA ŞİDDET İNSANLIĞA İHANETTİR
SAĞLIK İÇİN DUMANSIZ BİR DÜNYA
SAĞLIKTA DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR
Hemipleji veya İnme hakkında genel bilgilendirme...
Sağlık kumbaranız ; Hareket
Kıbrıs’ımız , turistler için neden “sağlıklı yaşam adası” olmasın?
GÜNEŞLENSEK Mİ ? GÜNEŞLENMESEK Mİ ?
SAĞLIKLI , AKTİF ve BAŞARILI YAŞ ALMA
Doğru tercihle ilgili öğrencilere birkaç öneri...
MÜKEMMELLİYETÇİ KİŞİLİK ve HAYALET HASTALIK
DÜNYADA 3. ÖLÜM NEDENİ ; KOAH
YÜZYILIN HASTALIĞI TİP 2 DİYABET İLE MÜCADELEDE ; EGZERSİZ
Yüksek ökçeler...
Onurlu bir yaşam, onurlu bir ölüm...
Sağlık turizmi için avantajımız çok....
Yazarlar
Ulusal Gazeteler
Alıntı Yazarlar
Sayfalar
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Haber Yazılımı