Yazı Detayı
07 Mayıs 2020 - Perşembe 09:38
 
İSPANYOL GRİBİ ve KISSADAN HİSSE
Prof. Dr. Hülya HARUTOĞLU
 
 

COVID-19 içerikli konularından iyice sıkılmaya  başladık. Artık bu konu ile ilgili  yazmayacağıma, hatta okumayacağıma  dair karar almıştım kendimce. Ama pazartesinden beri  insanların hal ve davranışlarına şahit oldukça  bir koronavirüs yazısı daha dökülüverdi.

Evvelki gün tüm tedbirleri harfiyen uygulayarak acil ihtiyaçlar için  alışverişe çıktım. Sokak kalabalığını ve  marketteki çılgınlığı görünce,bir de  bugün  evimden  ana caddeden gelen araç trafiğinin gürültüsünü duyunca, kısmı normalleşmenin acayip anarmolleştiğini düşündüm.

Son günlerde sıkça konuşulan,  1918 yılı İspanyol grip salgını sürecinde yaşananlar   “tarih tekkerrürden ibarettir” sözünü bir kez daha doğruluyor. 

Doğru karar almak için ilimle, bilimle hareket etmek en doğru yol elbette. Fakat bilimsel çalışmalardan da jet hızıyla sonuç almayı beklemek  hayalperestlik olur. Bilim insanlarının da  kesin sonuçlardan bahsetmesi  için zamana , fazla araştırmaya çok sayıda  yayına , tartışmaya, uzun vadeli analizlere ihtiyacı vardır. Tanımlanamayan bir düşmana karşı savaşmak , çok bilinmeyenli çok denklemlerin çözümüne kısa sürede ulaşmak hiç de kolay değil. Bilim de acil çözüm için çaresiz kalabiliyor çoğu zaman. 

Günün sonunda, yıllarca birçok  insanın ölümüne neden olan İskorbüt hastalığının C vitamini takviyesi ile tedavi edildiğinin keşfedilmesi gibi, COVİD-19 hastalığı için de belki de çok basit bir tedavi yöntemi bulunacaktır. Aşı çalışmalarının başarılı sonuçları kısa  bir süre sonra açıklanacaktır belki de. Demem o ki tüm bunların  olmasını beklerken , bu süreçte  çok da hızlı normalleşmeyelim.

 Akıma Nasrettin hocanın hikayesi geldi. Yaz geceleri damda yatan hoca bir gece  damdan düşünce, “hocam halin nicedir ne yapalım”diye sorana “Tez, bana bir damdan düşen getirin , halimden ancak o anlar”der.

Bilimsel çalışmaların sonuçlanmasını beklerken  geçmişte yaşananlardan da feyz alalım. Bakalım damdan düşenler ne demiş diye tecrübeden de yararlanmakta fayda var.

Geçenlerde bir TV kanalında , İspanyol Gribi salgın günlerinden ders gibi, iki zıt uygulamanın sonuçlarını o kadar güzel özetlemişler ki izlemeyenler varsa  diye  bu tarihi bilgiyi paylaşmak istedim. Çünkü tam da o noktadayız diye düşünüyorum.

Bugünkü koronavirüs gibi, 1918’de dünyayı felakete sürükleyen milyonlarca kişinin ölümüne sebep  olan küresel İspanyol gribinin tarihe “Philadelphia çılgınlığı” ve “Saint Louis rehaveti” diye geçen ve  bu dönemde  yapılan stratejik hataların bedellerinden bahsedeceğim. 

 Yaşananlar, pandemi döneminde  ABD’de iki ayrı şehirde iki zıt yaklaşımın ,enteresan bir şekilde benzer trajedi ile   sonuçlanmasıdır.

Philadelphialılar İspanyol gribini fazla ciddiye almazlar, kısıtlamalar getirmezler, tam aksine,  askerlere destek  için 200 bin kişilik çılgın bir  gösteri düzenlerler ve hazin son ; birkaç hafta sonra virüsten 5 bin ölüm.

Philadelphia’ya 1400 kilometre uzaklıktaki 800 bin nüfuslu St. Louis kentinin yöneticileri ilk bulaşma  görüldüğü andan itibaren hızlıca önlem alarak karantina uygularlar

Saint Louisde çok sıkı , tedbirler alınır, okulları, kiliseleri, mağazalar, işletmeler kapatılır , spor karşılaşmaları, eğlenceler iptal edilir. Karantina ve tecrit kurallarına tam tamına uyulur. Sonuç yüz güldürücü; ölüm oranı çok az. Buraya kadar herşey çok güzel, ya sonra ?

Rehavete kapılan St. Louis halkı ve yönetimi tedbirleri erken terkederler. Okulları, işyerlerini, ibadethaneleri, park ve bahçeleri  yeniden açarlar. Mutlu son,  bu iş tamamdır artık,  sonuna geldik diye zafer naraları atarak tüm yasakları, sosyal izolasyon ve fiziksel mesafe  kurallarını kaldırdılar. 

Sonuçta,  ikinci dalga gelir ve salgın yeniden hızla  yayılır. Gereksiz ve aşırı rehavet, erken ve anlamsız özgüven, başlangıçtaki başarıyı sıfırlamıştı. Salgından dolayı binlerce kişi hastalandı, binlercesi hayatını kaybetti.

 “ Bir musibet bin nasihatten iyidir” der atalarımız. Gelin biz başımıza bir musibet gelmeden , dönüşü olmayan   bir yola girmeden, ağır bedeller ödemeden , geçmiş yaşanmışlıklardan ders alalım ,  kurallara uyalım, rehavete kapılıp   tedbiri elden bırakmayalım.

 Toplum olarak bu hepimizin  sınavı . Kısmı normalleşmenin öngörülemeyen sonuçlarını 15’ci günden sonra hep birlikte göreceğiz, yaşayacağız.Ya bu sınavı kontrollu bir şekilde minimum zayiatla tamamlayacağız, ya da  en  karamsar senaryo ile, Saint Louis rehavetinden söz edeceğiz.

Son söz :Söylenecek herşey söylendi, işin ciddiyetini algılayıp korunalım ve koruyalım.

 
Etiketler: İSPANYOL, GRİBİ, ve, , KISSADAN, HİSSE,
Yorumlar
Diğer Yazılar
COVİD-19 ve PULMONER REHABİLİTASYON
KORONADAN MESAJ VAR !
SAVAŞMAYA HAZIR MIYIZ ?
Yengeç zihniyetli kişilerden uzak durmalı
OBEZİTE ÖLÜM NEDENİDİR
Ekonomi Sınıfı Sendromu
İKİGAİ ... Japonların Asırlık İlginç İdeolojisi
MUCİZE DOKTOR
BİRBİRİNDEN İLGİNÇ ENTERESAN MESLEKLER
Küçük Bedenler, Büyük yükler
ÖZGÜR PATİLER
DİJİTAL BAĞIMLILIK... Belki de siz bir bağımlısınız !
Kadın katliamları ve Genovese Sendromu
ÖRDEKLEŞENLERDEN MİSİNİZ ?
Kırık Kalpler
GÜNÜMÜZÜN BÜYÜK TEHLİKESİ ; OBEZİTE
TEPEDEKİ KİFAYETSİZ MUHTERİSLER
CAM TAVAN ; PİRELER VE KADINLAR
Hiç Katil Olduğunuzu Düşündünüz mü ?
YÖDAK ‘ın Önemli Konuğu : CEENQA
KANSER TEMBELLERİ SEVİYOR
YAŞLANMAK GÜZELDİR
KADIN İSTERSE ...
KARPAL TÜNEL SENDROMU
Kediler CAN'dır..
EGZERSİZ İLE YÜKSEK TANSİYONUNU DÜŞÜRMEK MÜMKÜN
Mekanik Bel Ağrısı
En Çok Öldüren Hastalık : Kalp Damar Hastalıkları
DÜNYA KOAH GÜNÜ SEMPOZYUMUNDAN ÖZETLER
Engelli olmak ,hayatı yaşamak için engel değildir.
MEDTİS 2018’den geriye kalanlar
KADINA ŞİDDET İNSANLIĞA İHANETTİR
SAĞLIK İÇİN DUMANSIZ BİR DÜNYA
SAĞLIKTA DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR
Hemipleji veya İnme hakkında genel bilgilendirme...
Sağlık kumbaranız ; Hareket
Kıbrıs’ımız , turistler için neden “sağlıklı yaşam adası” olmasın?
GÜNEŞLENSEK Mİ ? GÜNEŞLENMESEK Mİ ?
SAĞLIKLI , AKTİF ve BAŞARILI YAŞ ALMA
Doğru tercihle ilgili öğrencilere birkaç öneri...
MÜKEMMELLİYETÇİ KİŞİLİK ve HAYALET HASTALIK
DÜNYADA 3. ÖLÜM NEDENİ ; KOAH
YÜZYILIN HASTALIĞI TİP 2 DİYABET İLE MÜCADELEDE ; EGZERSİZ
Yüksek ökçeler...
Onurlu bir yaşam, onurlu bir ölüm...
Sağlık turizmi için avantajımız çok....
Yazarlar
Ulusal Gazeteler
Alıntı Yazarlar
Sayfalar
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Haber Yazılımı