Süreçte Öcalan ve Demirtaş düğümleri nasıl çözülecek?
Çözüm sürecinde bir yılın geride kaldığı dönemde yavaşlama eleştirilerinin ardından son günlerde trafik hızlandı. TBMM komisyonunun PKK lideri Abdullah Öcalan’ı İmralı Cezaevi’nde ziyaret edip etmeyeceği ve eski HDP Eş Başkanı Selahattin Demirtaş’ın serbest bırakılıp bırakılmayacağı gündemdeki en önemli başlıklar olarak öne çıkıyor.
TBMM Başkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu “gündemindeki konuları görüşmek üzere” 6 Kasım 2025 Perşembe günü saat 11.00’de TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un başkanlığında toplanacak.
Toplantıda Öcalan’ı dinlemeye gidilip gidilmeyeceği konusunun oylanabileceği belirtiliyor.
Komisyon Öcalan’ı dinleyecek mi?
Cumhur İttifakı’nın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı; Kürt siyasetinin ise “demokratik entegrasyon” olarak gördüğü süreç için TBMM’de oluşturulan Komisyon 5 Ağustos’ta başladığı oturumlarında şimdiye kadarki dinlemelerini tamamladı.
Komisyonun 30 Ekim’deki 16’ncı ve son toplantısında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ayrı ayrı sunum yaparak üyelerin sorularını yanıtlamıştı.
Şimdi ise komisyonun gündemindeki en önemli iki konu başlığı MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın terör örgütü PKK’nın çekilmesi ve silahlarını bırakmasına ilişkin sunacağı rapor ile DEM Parti’nin uzun süredir ısrarcı olduğu Öcalan’ın dinlenip dinlenmeyeceği.
Öcalan ile görüşme hakkında partilerden zaman zaman çeşitli açıklamalar yapılırken, bu konu resmi olarak komisyon gündemine henüz gelmiş değil. Bu konunun komisyonun gündemine Kurtulmuş’un parti temsilcileriyle yapacağı nabız yoklamanın ardından getirilmesi bekleniyor.
Komisyon Öcalan’a gidip gitmeme kararını beşte üç oranıyla alabiliyor. Yani 51 üyeli komisyonda 31 üye ile karar alınabiliyor ve DEM Parti’ye göre bu çoğunluğa ulaşmada sıkıntı yaşanması beklenmiyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın DEM Parti’nin İmralı heyetiyle yaptığı son görüşmenin olumlu geçtiğinin açıklanmasının ardından Öcalan ile görüşme için beklentiler yükselmişti.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de bugünkü grup toplantısında Öcalan’ın sürecin başından beri verdiği sözleri tuttuğunu belirterek, “Meclis’te kurulacak komisyondan seçilecek milletvekillerinin İmralı’ya giderek ilk ağızdan ve ilk elden ihtiyaç duyulan mesajları alması süreci çok daha güçlendirecektir. MHP böyle bir heyete katılmaya hazırdır” dedi.
Öcalan heyetine kimler katılacak?
Sürecin geldiği noktada bir diğer merak edilen komisyonun Öcalan’ı dinleme kararı alması durumunda bu heyete hangi partilerin katılacağı ya da katılmayacağı olacak.
DEM Parti ve MHP, Öcalan ile görüşülmesi gerektiğini belirtirken, Yeniden Refah, DSP ve HÜDA PAR temsilcileri İmralı’ya gidilmesine karşı çıkmıştı. AKP’nin komisyon üyelerinin Öcalan’a gitme konusunda çok istekli olmadığı bilinirken, en son Erdoğan’ın DEM Parti ile görüşmesi sonrası bu eğilimin değişmiş olabileceği belirtiliyor.
Ancak şu ana kadar iktidar kanadından Öcalan’a gitme konusunda net bir tutum açıklanmış değil.
CHP’li yetkililer ise önce iktidar kanadının kararını duyurması gerektiğini söyleyerek, Bahçeli’nin bugünkü grup konuşmasıyla AKP için verilecek bu zor kararın önünü açtığı yorumu yapıyorlar.
Peki CHP’nin komisyon üyeleri İmralı’ya gidilmesine karar verilmesi durumunda bu ziyarete eşlik edecek mi? Bu konuda CHP’de alınan net bir tutum henüz yok. Komisyondaki CHP’li üyelerin büyük bölümünün kişisel kanaatleri gitmeme yönünde ancak parti görüşünün MYK’da oluşturulacağına dikkat çekiliyor.
Bu arada DEM Parti ise CHP’nin Öcalan’ı dinlemeye mutlaka gitmesi gerektiğini düşünüyor. DW Türkçe’ye konuşan DEM Partili bir yetkili “CHP, Öcalan’a gitmeyecek olursa iktidar olmayı kesinlikle unutsun. Hiçbir Kürt bir daha onlara oy vermez” yorumu yapıyor.
Demirtaş serbest bırakılacak mı?
Çözüm sürecinde güven artırıcı önlemlerin devreye girmesi gerektiğini düşünen DEM Parti ve MHP’ye göre bu kapsamda Selahattin Demirtaş’ın bırakılması konusu da bir nevi turnusol kağıdı niteliğinde olacak.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Demirtaş’ın tahliyesine yönelik 8 Temmuz’da açıkladığı hükme Türkiye’nin yaptığı itirazı reddetti. Böylece karar kesinleşmiş oldu.
Hukukçulara göre sadece Demirtaş’ın değil eski HDP Eş Başkanı Figen Yüksekdağ ve diğer Kobani tutuklularının da bırakılması gerekirken, muhalefetten olan ve aynı zamanda komisyonda görev yapan bir siyasetçi bu kararın hukuki olmayacağını belirtiyor ve “Demirtaş’ı içeriye Erdoğan aldı, salan da ancak o olabilir” yorumu yapıyor.
Bu arada DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ve İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek yarın Edirne Cezaevinde Demirtaş’ı ziyaret edecek. Heyet görüşmenin ardından saat cezaevi önünde açıklama da yapacak.
MHP lideri Bahçeli bugünkü grup toplantısının ardından gazetecilerin soruları üzerine “Sayın Selahattin Demirtaş hukuki yollardan sonuca ulaşmıştır. Tahliyesi Türkiye için hayırlara vesile olacaktır” demişti. (Gülsen SOLAKER – DW)
