Çin “Üçüncü Cephe’yi” yeniden mi açıyor?
Çin, ABD ile artan rekabet ve güvenlik riskleri karşısında, Soğuk Savaş dönemindeki “Üçüncü Cephe” stratejisini yeniden canlandırarak iç bölgelerini savunma ve sanayi için yedek üs haline getirmeye hazırlanıyor.
Çin, artan jeopolitik gerilimler ve ABD ile derinleşen rekabet ortamında, Soğuk Savaş döneminde uyguladığı “Üçüncü Cephe” stratejisini yeniden gündemine aldı.
İlk olarak Mao Zedong tarafından 1964’te başlatılan bu strateji, olası bir saldırıya karşı ülkenin iç ve dağlık bölgelerinde gizli sanayi ve savunma altyapısı kurulmasını hedefliyordu. Yaklaşık 15 milyon kişinin görev aldığı proje, 1970’lerin sonlarında Washington ile ilişkilerin yumuşamasıyla rafa kaldırılmıştı.
İç bölgeler yeniden “stratejik hat” oluyor
The Guardian analizine göre Pekin yönetimi, değişen güvenlik ortamıyla birlikte iç bölgeleri yeniden “yedek üretim ve savunma alanı” olarak konumlandırıyor.
Çin Komünist Partisi, 2024’te aldığı kararla stratejik hinterlandın geliştirilmesi ve kritik sektörler için yedek planlar oluşturulmasını gündeme getirdi. Bu adım, olası bir işgal ya da küresel izolasyon riskine karşı dayanıklılığı artırmayı hedefliyor.
Şi döneminde artan askeri kapasite
Analizlerde, bu yaklaşımın modern bir “Üçüncü Cephe”nin işareti olduğu ve Şi Cinping yönetiminin olası çatışma senaryolarına hazırlandığı belirtiliyor.
Tarihçi Covell Meyskens, Çin’in artık geçmişe kıyasla çok daha güçlü olduğunu ve askeri kapasitesinin ABD ile rekabet edebilecek seviyeye yaklaştığını vurguluyor.
Verilere göre Çin’in savunma harcamaları 2024 itibarıyla 317,6 milyar dolara ulaşırken, Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü ülkenin silah ithalatının son yıllarda yüzde 70 oranında azaldığını belirtiyor. Bu durum yerli savunma üretiminin güçlendiğine işaret ediyor.
Bölgesel gerilimler tırmanıyor
Japonya ile yaşanan gerilim de dikkat çekiyor. Tokyo yönetimi, Kumamoto’ya Çin ana karasına ulaşabilecek uzun menzilli füzeler konuşlandırdığını açıkladı.
Bu adım Global Times tarafından eleştirilirken, Japonya’nın savunma politikalarının “barışçıl anayasa çizgisinden uzaklaştığı” savunuldu.
“Yeni bir Soğuk Savaş” mı?
Uzmanlara göre tüm bu gelişmeler, küresel güç rekabetinin yeni bir evreye girdiğini gösteriyor. Meyskens, mevcut tabloyu “yeniden düşmanca bir ortama dönüş” olarak tanımlarken, dünyanın fiilen yeni bir Soğuk Savaş dinamiğine yaklaştığını ifade ediyor.
