Çin lideri Şi’den Trump’a Tayvan uyarısı: Çatışma çıkabilir
Pekin’de Donald Trump’la görüşen Şi Cinping, Tayvan meselesi doğru şekilde ele alınmazsa Çin’le ABD’nin çatışabileceği uyarısında bulundu.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ABD Başkanı Donald Trump’la Pekin’de gerçekleştirdiği görüşmede olumlu mesajlar verdi ancak Tayvan konusunda da ciddi uyarılarda bulundu.
Trump‘a Tayvan’ın Pekin-Washington arasındaki en önemli mesele olduğunu söyleyen Şi, bu konunun doğru şekilde ele alınmaması hâlinde iki ülke ilişkilerinin bütünüyle “aşırı tehlikeli” bir duruma itilebileceğini hatta Çin’le ABD’nin bu nedenle çatışabileceğini belirtti.
Çin‘le Tayvan’ı ayıran Tayvan Boğazı’nda “bağımsızlık ve barışın” birbiriyle bağdaşmayan iki kavram olduğunu belirten Şi, bu konunun iyi yönetilmesinin Pekin-Washington ilişkilerinde istikrarın korunmasına fayda sağlayacağını ifade etti.
Çin, kendi toprağı olarak gördüğü Tayvan üzerinde hak iddia ediyor. Özerk bir ada konumundaki Tayvan ise bu iddiayı reddediyor. Demokratik şekilde yönetilen ve ABD tarafından silahlandırılan Tayvan’ın resmen bağımsızlık ilan etmesine yönelik bir senaryo, Pekin’i uzun yıllardır tedirgin ediyor. Ancak Tayvan hükümetleri şu ana dek bu yönde bir adım atmadı.
Şi’den iş birliği vurgusu
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Şi Trump ile yaptığı görüşmede, ABD ile ilişkilerde ölçülü rekabetle birlikte iş birliğini öngören “yeni bir konumlandırma”dan ise övgüyle bahsetti.
Şi, kurulacak yapıcı ve stratejik açıdan istikrarlı bir ilişkinin önümüzdeki yıllarda Çin-ABD ilişkilerine yön vermesi konusunda da Trump’la mutabık kaldıklarını açıkladı.
Bu tür ilişkilerin esas olarak iş birliğine dayandığını ancak aynı zamanda “farklılıkların kontrol altında tutulabildiği normal bir istikrar ve barışın beklenebileceği kalıcı bir istikrar” için ölçülü rekabet içerdiğini de ifade eden Çin lideri ayrıca iki ülkeye ticaret, sağlık, tarım, turizm, halklar arası ilişkiler ve kolluk kuvvetleri alanlarında temas ve işbirliğini genişletme çağrısında bulundu.
Trump’dan Şi’ye: Harika bir lidersiniz
Yaklaşık iki saat süren görüşmenin başında açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Trump ise Şi’yi övdü.
“Harika bir lidersiniz. Bazen insanlar bunu söylememden hoşlanmıyor ama ben yine de söylüyorum çünkü bu bir gerçek” ifadelerini kullanan Trump, “Dostunuz olmak benim için bir onur” diye ekledi.
Şi ile gerçekleştirdikleri görüşmeyle ilgili olarak “Bunun gelmiş geçmiş en büyük zirve olabileceğini söyleyenler var” diyen Trump, ABD ve Çin’in “fantastik” bir ortak geleceğinin bulunduğunu belirtti.
Beyaz Saray: Trump ve Şi Hürmüz Boğazı konusunda aynı fikirde
Görüşme sonrası Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada ise Tayvan konusuna değinilmedi.
Trump ve Şi’nin “iyi” bir görüşme gerçekleştirdiği belirtilen Beyaz Saray açıklamasında, iki liderin İran tarafından kapatılan Hürmüz Boğazı‘nın enerji akışında sorun yaşanmaması için “açık kalması gerektiği” konusunda görüş birliğine vardığı belirtildi.
İran, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta bu ülkeye saldırmasıyla başlayan savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’nı kapattı. Savaştan önce dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin beşte biri bu boğaz üzerinden sağlanıyordu. Şu an gemi geçişine büyük oranda izin verilmeyen Hürmüz Boğazı’nın bu durumundan en fazla etkilenen ülkelerden biri de Çin. Çin’in deniz yoluyla ithal ettiği ham petrolün yarısından fazlası Ortadoğu’dan geliyor. Bu petrolün büyük bölümü de Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor.
Beyaz Saray açıklamasına göre, Şi Çin’in gelecekte Hürmüz Boğazı’na bu denli bağımlı olmaması için daha fazla Amerikan petrolü almayı değerlendirdiklerini söyledi. Ancak Pekin’in açıklamasında böyle bir ilgiden bahsedilmedi.
