Yeşil hatta dibi gördük!

2023 yılında Yeşil Hat Tüzüğü ticaretinde rakamlar zirveye çıkarken, 2025 yılı sonu itibarıyla yüzde 8’lik gerileme yaşandı.

Ticaret geriledi… Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın verilerine göre Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında Güney’e yapılan ihracatta 2023 yılında 15,4 milyon Euro ile zirveye ulaşan satışlar, iki yıl içinde yaklaşık 1,5 milyon euro azalarak 13,9 milyon euroya geriledi.

Cemre CEMALİ

Her yıl KKTC’den Güney Kıbrıs’a milyonlarca euroluk ihracat gerçekleştiriliyor. Ancak son yıllarda bu satışlar düşüş eğilimi göstermeye başladı.  Öyle ki ihracat rakamları 15,4 milyon eurolardan 13,9 milyon eurolara kadar geriledi.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın verilerine göre, 2022–2025 yıllarını kapsayan 4 yıllık sürede Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında yapılan ihracatın son iki yılda gerilemeye başladığı görüldü.

Verilere göre, 2022 yılında 14 milyon 765 bin euro olan satışlar, 2023’te 15 milyon 465 bin euro ile son dört yılın zirvesine ulaştı.

Ancak bu artış kalıcı olmadı; 2024’te satışlar 15 milyon 107 bin euro’ya geriledi, 2025 yılında ise düşüş hızlanarak 13 milyon 900 bin euro’ya kadar indi.

Bir yılda yüzde 8 gerileme var

Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında Güney Kıbrıs’a yapılan satışlar 2025 yılında 13 milyon 900 bin euro’ya gerileyerek bir önceki yıla göre yüzde 8 düştü.

Böylelikle 2024’te 15 milyon 107 bin euro olan satışlar, geçtiğimiz yıl 1 milyon 206 bin euro’luk azalma kaydetti.

Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın açıkladığı 19 kalemlik ürün listesi incelendiğinde, 6 ürün grubunda satışların arttığı, 11 üründe ise gerileme yaşandığı görüldü. Öte yandan patates ile reklam panoları olmak üzere 2 ürün grubunda 2025 yılında hiç satış yapılmadı.

Artış yaşanan ürünler arasında en dikkat çekici yükseliş, yüzde 29,83 ile işlenmiş gıda ve gıdaya temas eden ürünlerde kaydedildi. Prefabrik konteyner satışları yüzde 28,05, kağıt ve karton ürünleri yüzde 17,80, minder, yastık ve puf grubu yüzde 15,96, şilte yüzde 9,45 ve sepet ile hasır işi ürünler yüzde 1,78 oranında arttı.

11 ürün grubunda satışlar azaldı

Buna karşılık birçok üründe düşüş yaşandı. İnşaat malzemelerinde yüzde 32, ahşap mobilyada yüzde 13,01, plastik ürünlerde yüzde 1,83 ve atık/hurda ürünlerde yüzde 1,59 oranında azalma görüldü.

Taze balık satışları yüzde 10,85 gerilerken, meyve-sebze ihracatındaki düşüş yüzde 96,72 ile en sert gerileme oldu. Perde ve iç mekan stor ürünleri yüzde 10,45, paslanmaz çelik endüstriyel mutfak ekipmanları yüzde 77,06, tekstil ürünleri yüzde 42,31, otel terliği yüzde 61,71 ve seramik hediyelik eşyalar yüzde 57,28 oranında azaldı.

Öte yandan 2024 yılında 41 bin 500 euro’luk ihracat yapılan patates ile 5 bin 600 euro’luk satış gerçekleşen reklam panolarında, 2025 yılında hiç satış yapılmadı.

İlk 5 grupta satışlar 11 milyon euroyu aştı

Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında Güney Kıbrıs’a en çok satışı yapılan ilk 10 ürün arasında ilk sırada yer alan prefabrik konteyner ihracatı 2025’te 4 milyon 250 bin euro ile bir önceki yıla kıyasla yüzde 31 artış gösterdi.

İkinci sırada yer alan ahşap mobilya satışları ise bir yılda yüzde 19 yükselerek 2 milyon 576 bin euro’ya ulaştı.

Plastik ürünler sınıfındaki ihracat da yüzde 16 artışla 2 milyon 178 bin euro seviyesine geldi.

Güneye yapılan satışlarda dördüncü sırada yer alan inşaat malzemeleri yüzde 11 artışla 1 milyon 520 bin euro, beşinci sıradaki atık ve hurda ürün ihracatı ise yüzde 10 yükselerek 1 milyon 419 bin euro olarak kayıtlara geçti.

Böylece ilk beş ürün grubunun toplam satışlardaki payı yüzde 86’ya ulaşırken, elde edilen toplam gelir 11 milyon 945 bin euro olarak gerçekleşti.

Ekmek için plastik poşet satışı ilk 10’a girdi

Taze balık ihracatı, listede altıncı sırada yer aldı. Önceki yıla göre yüzde 5 artan satışlardan 2025’te 719 bin euro gelir sağlandı. Şilte ihracatı da yüzde 5 artışla 661 bin euro olarak gerçekleşti.

Kağıt ve kartondan ürünler ile perde ve ekmek için plastik poşet satışları ise sınırlı yükseliş gösterdi. Kağıt ve kartondan ürünlerin ihracatı 194 bin euro, perde satışı 119 bin euro, ekmek için plastik poşet satışları ise 103 bin euro olarak kayıtlara geçti.

Mermer ihracatında sert düşüş

İşlenmiş mermer ihracatında son dört yılda belirgin bir gerileme yaşandı. 2022 yılında 1 milyon 480 bin euro olan satışlar, 2023’te 1 milyon 178 bin euro’ya düştü.   Düşüş eğilimi 2024’te de devam ederek 862 bin euro’ya gerilerken, 2025 yılı sonunda ihracat 817 bin euro seviyesine kadar indi.

Balık ihracatı 4 yılın en düşük seviyesinde

Taze ve soğutulmuş balık ihracatı, son dört yılda inişli çıkışlı bir seyirde gerçekleşti. Öyle ki, 2022 yılında 785 bin euro olan satışlar, 2023’te 768 bin Euro’ya geriledi.

2024’te balık satışları 818 bin euro’ya yükselse de geçtiğimiz yıl ihracat rakamları tekrar düşüş göstererek 655 bin euro ile son dört yılın en düşük seviyesine ulaştı.