İran Savaşı’nın maliyeti 25 milyar dolar mı, 1 trilyon dolar mı?

Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanı Pete Hegseth, üçüncü ayına giren İran Savaşı’nın maliyeti konusunda Kongre üyeleriyle ilk kez karşı karşıya gelerek sert bir tartışma yaşadı.

Pentagon, savaşın maliyetini mühimmat ve ekipman bakımı dahil 25 milyar dolar olarak açıklarken; Demokrat liderler ve ekonomistler bu rakamın gerçeği yansıtmadığını, ülke ekonomisine toplam yükün 1 trilyon dolara kadar çıkabileceğini savunuyor.

Çatışmanın belirsizliğini korumasıyla birlikte Trump yönetiminin gelecek yıl için talep ettiği 1,5 trilyon dolarlık devasa savunma bütçesi, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana askeri harcamalardaki en büyük artış olarak kayıtlara geçti.

Pentagon: Maliyeti 25 milyar dolar 

Savunma Bakanlığı yetkilileri, paylaştıkları 25 milyar dolarlık tahminin yalnızca harcanan mühimmatı ve doğrudan operasyonel maliyetleri kapsadığını belirtti. Ancak Kongre üyeleri, halkın artan gıda ve yakıt masraflarının bu hesaba katılmamasına sert tepki gösterdi.

İran’a uygulanan deniz ablukası ve Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık nedeniyle ABD’de benzin fiyatları galon başına 4,23 dolar ile son yılların zirvesine ulaşmış durumda. Ekonomistler, savaşın hane halkı başına yaklaşık 5 bin dolar ek yük getirdiğini ve her geçen gün maliyetin hızla arttığını vurguluyor.

Görünmeyen maliyetler: Üs hasarları ve onarımlar

Savaşın ekonomik boyutu sadece atılan füzelerin değeriyle sınırlı kalmıyor; İran’ın Körfez bölgesindeki ABD askeri tesislerine yönelik misilleme saldırılarının yol açtığı milyarlarca dolarlık hasar da bütçeyi zorluyor.

Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Ürdün’deki üslerde meydana gelen hasarların onarımı için henüz kesin bir rakam belirlenemezken, sadece Bahreyn’deki 5. Filo karargahının onarımının tek başına 200 milyon doları bulabileceği tahmin ediliyor.

Pentagon yetkilileri ise denizaşırı tesislerdeki hasarın boyutuna dair kesin bir rakam vermekten kaçınarak değerlendirmelerin sürdüğünü belirtiyor.

Buzdağının görünmeyen kısmı

Harvardlı ekonomist Linda Bilmes gibi uzmanlar, mevcut rakamların sadece “buzdağının görünen kısmı” olduğu konusunda uyarıyor. Geçmişteki Irak Savaşı örneklerini hatırlatan uzmanlar, savaşın asıl büyük maliyetinin çatışmalar sona erdikten sonra ortaya çıkacağını ifade ediyor.

Uzun vadeli harcamalar arasında gazi bakımı, azalan silah stoklarının yenilenmesi ve müttefiklerin kendi ülkelerindeki hasarlar için talep edebileceği katkılar yer alıyor. Mevcut tahminlere göre çatışmanın kısa vadeli günlük maliyetinin yaklaşık 2 milyar dolar olduğu belirtiliyor.