Kıbrıs’ın Değerini Bilen Adam: Fatin Rüştü Zorlu
Bu dünyadan bir Fatin Rüştü Zorlu geçti…
Ama onun izleri hala hayatta.
Bilhassa bizler için, Kıbrıs için, Kıbrıs’taki Türkler için yaptıkları bugün hala canlı birer abide niteliğinde.
Kimdir Fatin Rüştü Zorlu ve ne yapmıştır..?
Fatin Rüştü Zorlu, Türkiye’nin Kıbrıs politikasının şekillenmesinde ve Kıbrıs Türk halkının haklarının uluslararası alanda savunulmasında kritik rol oynayan dönemin Dışişleri Bakanıdır.
Zorlu, Menderes tarafından 1954 seçimlerinin hemen ardından Kıbrıs sorunuyla ilgilenmek üzere görevlendirildi ve bu konuda Türkiye’ye büyük katkılar sağladı.
“Bizim Kıbrıs diye bir meselemiz yoktur.” diyen dönemin Dışişleri Bakanı Fuad Köprülü’nün aksine Başbakan Yardımcısı Zorlu, Kıbrıs adasının tekrar kazanılması için büyük bir gayret gösterdi.
Kıbrıs konusunu incelemek ve politika belirlemek için bir komisyon kuran Zorlu, Kıbrıs’ın Türkiye ile olan bağlarını ortaya koyan belgeleri bir araya getirerek “Beyaz Kitap”ı hazırladı.
Türkiye’nin Kıbrıs konusundaki haklılığının tüm dünyaya anlatılması için önemli bir kaynak olan kitap, İngilizce ve Fransızca’ya çevrilerek yabancı temsilciliklere dağıtıldı.
Kıbrıs halkına büyük destek veren Zorlu, 1958 yılında Kıbrıs’ın Yunanistan’a bağlanmasını hedefleyen silahlı örgüt EOKA’nın faaliyetlerine karşı Türk Mukavemet Teşkilatının kurulmasında da önemli rol oynadı.
Bu mücadele, Londra ve Zürih Anlaşmalarının imzalanması, Türkiye’nin Kıbrıs üzerindeki haklarının hukuki olarak garanti altına alınmasıyla sonuçlandı. Zorlu, Türkiye’yi, Kıbrıs Türk halkının ve yeni kurulacak Kıbrıs devletinin üç garantör devletinden biri olmasını sağladı.
Dönemin Yunan Dışişleri Bakanı Evangelos Averof, 5 Aralık 1958’te Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda yapılan Kıbrıs görüşmelerini yıllar sonra 1984 yılında, “Davayı kaybettik, Zorlu kazandı. Kıbrıs’ın bağımsızlığa kavuşturulmasından başka çıkar yol olmadığı üzerinde mutabık kaldık.” diye anlatmıştı.
Evet, bugün eğer Türkiye’nin garantörlüğü varsa bunu Zorlu’ya borçluyuz.
Onun Türk diplomasisine katmış olduğu Kıbrıs konusu ile bugün bu coğrafyada varlığımızı sürdürüyoruz.
Bugün, 16 Eylül 2026…
Tam 65 yıl önce bugün idam edildi Fatin Rüştü Zorlu.
27 Mayıs askeri darbesinin Türkiye tarihine bir kara leke olarak katmış olduğu Yassıada duruşmaları sonunda Fatin Rüştü Zorlu ve Başbakan Adnan Menderes ile Celal Bayar, Refik Koraltan, Hasan Polatkan, Agah Erozan, Ahmet Hamdi Sancar, Bahadır Dülger, Baha Akşit, İbrahim Kirazoğlu, Nusret Kirişçioğlu, Zeki Erataman, Osman Kavrakoğlu, Rüştü Erdelhun ve Emin Kalafat ile idam cezasına çarptırıldı.
İdam kararı bu isimlerden sadece Menderes, Zorlu ve Polatkan için uygulandı.
Polatkan ile Zorlu 16 Eylül 1961’de, Menderes ise 17 Eylül 1961’de idam edildi.
Bugün biraz tarih anımsadık.
Hani o hep unuttuğumuz ve bu unutkanlığımızın bedelini pahalıya ödediğimiz tarihimizi anımsayalım dedik.
Fatin Rüştü Zorlu’yu andık…
Toprağı bol olsun, nur içinde yatsın.
Bizleri için yaptıklarını unutmadık…
