Herkes Aynı Masada Ama Aynı Dili Konuşmuyor

Fidan – Fitto görüşmesi bitti ama yankısı sürüyor. Ankara’da kapalı kapılar ardında ne konuşulduğunu tam olarak bilmiyoruz. Ama herkesin ne dediğine, neyi vurguladığına bakınca tablo çok netleşiyor.
Gelin yorumları tek tek okuyalım.
1. ANKARA’NIN YORUMU: “REHİN SİYASETİNE SON”*
Türk basını görüşmeyi tek cümleyle özetledi: “Türkiye-AB ilişkilerinin geleceği GKRY’ye rehin bırakılamaz.”
Bu artık bir köşe yazısı cümlesi değil, bir devlet cümlesi.
Ankara’daki yorumcuların ortak kanaati şu: Fidan, Fitto’ya çok net bir mesaj verdi. “Biz AB ile çalışmak istiyoruz. Ama bu çalışmayı Güney Kıbrıs’ın vetosuna bağlarsanız, bu iş yürümez.”
Özellikle Gümrük Birliği vurgusu dikkat çekti. Yorumculara göre Ankara diyor ki: “Gümrük Birliği ekonomidir, ticarettir, herkesin çıkarınadır. Bunu Kıbrıs’a bağlamak, Avrupa’nın kendisine zarar vermektir.”
Bu yorum, yıllardır süren bir bıkkınlığın ifadesi. Türkiye artık “önce Kıbrıs, sonra her şey” formülünden bıktı.
2. BRÜKSEL’İN YORUMU: “KIBRIS’TA İLERLEME, HER ŞEYİ AÇAR”
Avrupa Komisyonu cephesinin yorumu ise tam tersi bir mantıkla kuruldu.
Komisyon Sözcüsü Politis’e konuştu ve “yapıcı fikir alışverişi” dedi. Kulağa hoş geliyor. Ama devamı önemli: “Kıbrıs sorununda ilerleme sağlanması, AB-Türkiye ilişkileri için daha olumlu bir ortam oluşturacak.”
Yani Brüksel hala aynı yerde. Hala diyor ki: “Kıbrıs’ta bir şey yaparsan, ben de sana kapıları açarım.”
Yorumcular bunu şöyle okuyor: Brüksel, Gümrük Birliği’ni Kıbrıs’tan bağımsız görmek istemiyor. Ekonomiyi, siyasetin kaldıracı olarak kullanmaya devam ediyor.
İşte tam da bu yüzden Ankara “rehin” kelimesini kullandı. Çünkü Brüksel’in yorumu, ilişkinin rehin alındığının itirafı gibidir.
3. LEFKOŞA’NIN GÜNEYİNİN YORUMU: “TEST EDİYOR”
Rum basını, özellikle Politis, görüşmeyi bambaşka bir gözle okudu.
Politis’in yorumu şuydu: “Fitto, Ankara’nın Kıbrıs konusunda adım atmaya istekli olup olmadığını test ediyor.”
Yani onlara göre Fitto, Ankara’ya Gümrük Birliği havucunu gösterip, Kıbrıs’ta taviz koparmaya geldi.
Bir diğer Rum yorumu da Fitto’nun Ankara’ya “Gümrük Birliği’nin modernizasyonu için görüşmeler başlatılabilir” önerisini götürdüğü yönündeydi.
Bu yorumlar, Rum tarafının kafasındaki oyunu da ele veriyor: “Biz size Gümrük Birliği verelim, siz de bize Kıbrıs’ta istediğimizi verin.”
Ama Ankara’nın cevabı belli: Al-ver pazarlığı yok. Gümrük Birliği, Kıbrıs’ın karşılığı değil.
4. LEFKOŞA’NIN KUZEYİNİN YORUMU: “NABIZ YOKLAMASI”
KKTC cephesinde ise görüşme daha sakin, daha stratejik okundu.
Fitto, Ankara’dan önce Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile telefonda görüştü. Erhürman bu görüşmeyi “yararlı” olarak tanımladı. Kısa ama çok şey anlatan bir kelime.
Kuzey’deki yorumcuların kanaati şu: Fitto’nun turu, 24 Kasım’da BM gözetiminde yapılacak Erhürman – Hristodulidis görüşmesi öncesi bir nabız yoklamasıydı. Herkesi dinledi, herkesin kırmızı çizgisini gördü.
Ve Kıbrıs Türk tarafı şunu gördü: Ankara, KKTC’yi masada yalnız bırakmıyor. Tam tersine, Kıbrıs’ı Türkiye-AB ilişkilerine rehin ettirmiyor.
SONUÇ: HERKES AYNI MASADA, AMA AYNI DİLİ KONUŞMUYOR
Yorumları yan yana koyunca ortaya çıkan tablo bu:
Ankara diyor ki: “Ekonomiyi siyasetten ayırın.”
Brüksel diyor ki: “Siyasette ilerleyin, ekonomi açılsın.”
Rum tarafı diyor ki: “Size Gümrük Birliği verelim, bize Kıbrıs’ta taviz verin.”
Kıbrıs Türk tarafı diyor ki: “Biz masadayız ama rehin değiliz.”
Dört ayrı yorum, dört ayrı beklenti.
Ama bir gerçek var ki, bütün yorumların ortasında duruyor: Türkiye artık eski Türkiye değil. “Kıbrıs’ı çöz, sonra konuşuruz” dönemini kapattı.
Artık cümle tersine döndü: “Önce ilişkiyi rehin almaktan vazgeç, sonra konuşuruz.”
Ve bu cümle, bu görüşmeyle birlikte artık sadece bir yorum değil, Ankara’nın resmi dili oldu.

