Kosova’nın eski Cumhurbaşkanı Taçi’ye 25 yıl hapis cezası…
Lahey’deki Kosova Özel Mahkemesi’nde üç yıldır yargılanan eski Cumhurbaşkanı Haşim Taçi, Kosova Savaşı döneminde savaş suçu işlemekten 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Eski Kosova Cumhurbaşkanı Haşim Taçi, savaş suçlarından 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Hollanda’nın Lahey kentindeki Kosova Özel Mahkemesi, Taçi’nin 96 vakada siyasi cinayetlerden sorumlu olduğu hükmüne vardı.
Taçi ayrıca işkence ve zulüm gibi ağır suçlar ile masumların keyfi olarak tutuklanmasından da sorumlu tutuldu. Mahkemenin kararı henüz kesinleşmedi.
Taçi suçlamaların tamamını reddetti
58 yaşındaki Taçi, dava süresince kendisini “tamamen masum” olarak nitelendirmiş ve hakkındaki tüm suçlamaları reddetmişti. Eski Cumhurbaşkanı, mahkemenin hakimi Charles Smith’in çarşamba günü okuduğu kararı sakin bir şekilde karşıladı.
1990’ların sonunda işlenen savaş suçları nedeniyle savcılık Taçi için 45 yıl hapis cezası talep etmiş, Taçi’nin avukatları ise beraat kararı verilmesini istemişti. Üç yıl süren yargılamada yaklaşık 300 tanık ifade verdi,155 mağdur duruşmalara katıldı.
İddianameye göre Haşim Taçi ve üç sanık, siyasi hedeflerine ulaşma mücadelesinde ağır suçlar işlediği iddia edilen Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) üst düzey yöneticilerindendi. Ancak hakim, yargılamanın UÇK’nın hedefleri veya yöntemleriyle ilgili olmadığını, yalnızca “sanıkların savaş suçlarına ilişkin bireysel sorumluluğuyla” alakalı olduğunu vurguladı. Diğer sanıklardan Kadri Veseli 18, Recep Selimi 13 ve Yakup Krasniçi 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Hakim Smith, insanlığa karşı suç vakaları da dahil olmak üzere iddianamedeki bazı diğer suçlarla ilgili olarak mahkemenin yeterli kanıt görmediğini ve bu iddiaların karar aşamasında dikkate alınmadığını bildirdi.
Başbakan, dışişleri bakanı ve cumhurbaşkanı
2008 ile 2020 yılları arasında Kosova’nın başbakanı, dışişleri bakanı ve cumhurbaşkanı olarak görev yapan Taçi, Lahey’deki mahkemenin karşısına çıkmak üzere 2020 yılında Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa etmişti.
Yargılanan ve suçlu bulunan dört sanığın tamamı UÇK’da lider konumlarındaydı ve savaş sonrasında üst düzey siyasi görevler üstlendi. Taçi, Kosova Savaşı’nın ardından Batılı politikacılar tarafından yıllarca Kosova ile Sırbistan arasındaki çatışmanın barışçıl çözümü için muhatap olarak kabul edilmiş ve pek çok Avrupa ülkesinde ağırlanmıştı.
UÇK, 1998’den 1999’a kadar çoğunluğu Arnavut olan Kosova’nın Sırbistan’dan bağımsızlığını kazanmak için savaştı. Kosovalı Arnavutlar, bu hedefe NATO’nun desteği ile ulaşmayı başardı. NATO’nun müdahalesi öncesinde Sırp güvenlik güçleri Kosova’da Kosovalı Arnavut nüfusa karşı ağır savaş suçları işlemişti. Bu suçlarla da Birleşmiş Milletler (BM) tarafından kurulan Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) ilgilendi.
Kosova Özel Mahkemesi bundan bağımsız olarak 2015’te uluslararası baskıyla kuruldu. Kosova adalet sistemine bağlı olmakla birlikte uluslararası hakim ve savcılardan oluşan Mahkeme, güvenlik gerekçesiyle Lahey’e taşınmıştı. Mahkemenin Çarşamba günü verdiği kararların tamamının temyiz yolu açık bulunuyor.
Kosova’da Lahey kararlarına tepki
Lahey’de verilen karar Kosova’da büyük öfkeye neden oldu. Duruşmayı yerinde izleyen Kosova Dışişleri Bakanı Glauk Konjufca, Lahey’deki mahkeme salonundan ayrıldıktan sonra Kosovalı gazetecilere “Üzücü, adaletsiz ve hak edilmemiş bir karar. Kosova için, kurtuluş savaşımız için yıkıcı bir karar” ifadelerini kullandı. Bakan, UÇK’nın savaşında “halkın zarar görmesine yol açacak hiçbir suç mekanizması olmadığını” öne sürdü.
Haşim Taçi’nin, 1999 Kosova Savaşı’ndan sonra kurduğu ve 17 yıl başkanlığını yaptığı muhalefetteki Kosova Demokratik Partisi (PDK), kararı “büyük bir adaletsizlik” olarak nitelendirdi. Partinin Facebook hesabından yayımlanan açıklamada, yargılamada öne sürülen suçlamaların ve kanıtların “UÇK’nın haklı savaşını suçlamak için” Sırp propagandası tarafından “uydurulduğu” savunuldu.
Lahey’de göstericiler polislere saldırdı
Kosova genelinde binlerce kişi kararın açıklandığı anı kamusal alanlardaki dev ekranlardan izledi. Ülkede, geçen cumartesi günü yargılamaya karşı on binlerce kişinin katıldığı büyük gösteriler düzenlenmişti.
Hollanda haber ajansı ANP, kararın açıklanmasının ardından Lahey’de bulunan birkaç yüz Kosovalının yargılamayı ve kararları protesto ettiğini ve güvenlik güçlerine taşlarla saldırıldığını aktardı. Hollanda polisinin göstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandığı bildirildi.
