Ultra işlenmiş gıdalar beyin damarlarına sessizce zarar veriyor
Uzmanlar, yoğun şekilde işlenmiş gıdaların tüketimi ile orta yaşlı bireylerin beyin damarlarında görülen hasarlar arasında bir bağlantı tespit etti. Belirti vermeden ilerleyebilen bu durum, günlük beslenme alışkanlıklarının beyin sağlığı üzerindeki etkilerini yeniden gündeme taşıdı.
Kanada’da gerçekleştirilen ve JAMA Network Open dergisinde yayımlanan araştırma, katılımcıların beslenme alışkanlıklarını, MR taramalarını ve bilişsel test sonuçlarını inceledi.
Yaşları 35 ile 69 arasında değişen yaklaşık 9 bin kişinin verilerinin değerlendirildiği çalışmada, en yüksek oranda işlenmiş gıda tüketen grupta her dokuz kişiden birinde vasküler beyin hasarına rastlandı. En düşük tüketim grubunda ise bu oran 12 kişide bire geriledi.
Beyin taramalarındaki bulgular
Yapılan taramalarda iki temel anormallik tespit edildi. Bunlardan ilki, beyin bölgeleri arasında sinyal taşıyan beyaz maddede görülen parlak alanlar olurken, ikincisi ise kan akışının kesilmesi nedeniyle zarar gören dokulardan oluştu.
Araştırmacılar, bu tür yapısal değişimlerin ilerleyen yaşlarda felç, zihinsel gerileme ve demans riskini artırabileceğine dikkat çekiyor.
Yaşam tarzı ve beslenme ilişkisi
Yaş, sigara kullanımı, egzersiz, gelir düzeyi, tansiyon ve diyabet gibi etkenler hesaba katıldığında bile söz konusu bağlantının ortadan kalkmadığı görüldü. Vücut yağ oranının da bu durumu tek başına açıklayamadığı belirlendi.
Ancak uzmanlar, anket verilerine dayanan bu tür gözlemsel çalışmaların doğrudan neden-sonuç ilişkisi kanıtlayamayacağının altını çiziyor. Gıdaların ne kadar işlendiği ile besin değerleri arasındaki ayrımın net olarak yapılamaması, bu alanda daha uzun süreli takiplere ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor.
