“Hristodulidis, Kıbrıs sorununda özlü tartışma yapılmasından memnun”

ANT 1’in haberine göre , Nikos Hristodulidis, BM Genel Sekreteri’nin Kişisel Temsilcisinin huzurunda Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile yaptığı görüşme sırasında özlü bir tartışma gerçekleştirilmesinden ve ayrıca görüşme sonrasında yayınlanan ortak bildiride, BM Güvenlik Konseyi’nin Kıbrıs sorunuyla ilgili kararlarının yer almasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’la birlikte Kayıp Şahıslar Komitesi’nin Antropoloji Laboratuvarı’nı ziyaret ettiği, BM Genel Sekreteri’nin Kişisel Temsilcisiyle görüştüğü ve ardından BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Temsilcisi’nin resepsiyonuna katıldığı eski Lefkoşa havaalanı bölgesinden Başkanlık Sarayı’na dönüşünde gazetecilere yaptığı açıklamada Hristodulidis şunları söyledi:

‘Memnunum çünkü bugün, uzun bir aradan sonra çok iyi bir görüşme oldu, zira görüşmenin ilk kısmında zamanın çoğu, Kıbrıs sorunuyla ilgili özlü tartışmalara ayrıldı, BM bildirisinde BM Güvenlik Konseyi kararlarına yapılan özel atıf da bundandır.

Bunun ötesinde, önceki genişletilmiş görüşmelerde tartışılan Güven Artırıcı Önlemlerin bir değerlendirmesini yaptık ve bazı belirli konulara odaklanma konusunda anlaştık.

Birincisi, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Avrupa Komisyonu ile hellim konusundaki görüşmesidir, ikincisi, Haspolat’taki atıksu arıtma tesisinden özgür bölgelere su taşımak için boru hatlarının inşasıdır. Bu su, tarım ve birincil sektör için kullanılabilecektir. Bu konuda 2011’den beri ilgili bir anlaşma olmasına rağmen, ileri götürülememiştir. Ayrıca geçiş noktalarındaki personelin güçlendirilmesidir.

Bunun haricinde, Kıbrıslı Türk liderin yanıtlamayı ve bir sonraki toplantıda daha somut bir görüş belirtmeyi taahhüt ettiği bir dizi konuyu gündeme getirdim: kayıp şahıslar ve Kayıp Şahıslar Komitesi’nin çalışmalarıyla ilgili konular, mahsurlarla ilgili konular, Maronit toplumu ve Ermeni toplumuyla ilgili konular, işgal altındaki bölgelerdeki yer isimleriyle ilgili konular ve özgür bölgelerden işgal altındaki bölgelere taşınan ürünlere işgal rejiminin uyguladığı vergilendirme ile ilgili konular, ayrıca, özellikle Kültürel Miras Teknik Komitesi’nin çalışmaları çerçevesinde restore edilenler başta olmak üzere, işgal altındaki bölgelerdeki Kiliselere prosedürsüz ve kısıtlamasız erişim konusu.

Bunun ötesinde, Kıbrıslı Türk liderin geçen sefer gündeme getirdiği konulara değindim. AB’nin bizim tarafımızdan katılımının rolü ve önemine atıfta bulunuldu. Genel olarak – toplantının süresinden de görebileceğiniz gibi, bir saat planlanmıştı ancak Kayıp Şahıslar Komitesi Laboratuvarı’nda birlikte geçirdiğimiz sürenin dışında üç saatten fazla görüştük.

Belirlediğimiz bir hedefin, görüşmeye giderken söylediğim bir hedefin gerçekleşmiş olmasını, Kıbrıs sorununun özü hakkında görüşmemizi ve UNFICYP Sözcüsü’nün açıklamasında, ortak bildiride yer alan o özel atfın bulunmasını olumlu olarak not ediyorum.’

Bir gazetecinin, gayriresmi genişletilmiş konferansın ne zaman yapılacağına ilişkin herhangi bir sinyal olmadığı konusundaki gözlemine karşılık Hristodulidis şunları söyledi:

‘Ortak bildiride, açıklamada, genişletilmiş konferansa özel bir atıf var ve her ikimiz de bu toplantıyı bekliyoruz. Toplantının tarihi, Holguin’in yarın Yunanistan’da yapacağı görüşmelerden sonra belirlenecek – kendisi Başbakan ve Dışişleri Bakanı ile görüşecek ve Yunanistan’dan Türkiye’ye geçecek. Ben bugün Yunanistan Başbakanı ile ilgili bir telefon görüşmesi yaptım. Anlayacağınız üzere, bu görüşmelerden ve özellikle Türkiye Dışişleri Bakanı ile yapacağı görüşmeden sonra bu genişletilmiş konferansın tarihi hakkında daha somut konuşabileceğiz.’

Bu toplantının 2026’da mı yoksa 2025 içinde mi yapılacağının sorulması üzerine Hristodulidis ‘Benim size söyleyebileceğim şudur: Ben gelecek hafta dahi böyle bir genişletilmiş konferansa gitmeye ve katılmaya hazırım’ yanıtını verdi.

Bu akşamki görüşmede geçiş noktaları konusuna girilip girilmediği sorulduğunda Hristodulidis ‘Yeni geçiş noktalarının açılmasını tartıştık ancak belirli bir konuda anlaşmaya, uzlaşıya varılamadı. Anlaşmazlık var. Biz kendi tarafımızdan, vatandaşların geçişi için, yani araçsız bir geçiş noktasıyla ilgili bir alternatif önerdik ancak kabul edilmedi ve geçiş noktalarıyla ilgili tartışma devam ediyor’ dedi.

Bahsettiği geçiş noktasının Lefkoşa’da olup olmadığı sorusuna Hristodulidis ‘evet’ yanıtını verdi.

Kıbrıslı Türk lider tarafından bugün dört madde konusunun gündeme getirilip getirilmediği sorulduğunda Hristodulidis şunları söyledi: ‘Hayır, bu konu hakkında kapsamlı bir tartışma olmadı, bu konu hakkında önceki toplantıda dört maddeye ilişkin de tavrımı ortaya koymuştum. Bugün metodoloji hakkında tartışma olmadı. Bugün öz üzerine tartışma oldu, metodolojinin de özün bir parçası olduğunu biliyorum ama Kıbrıs sorununun yönlerinden bahsediyorum, aynı zamanda Güven Artırıcı Önlemler tartışıldı.’

Erhürman’ın bir önceki görüşmelerinde ortaya koyduğu öneriler hakkında görüş belirtip belirtmediği sorusuna Hristodulidis ‘Sayın. Erhürman’ın gündeme getirdiği tüm konular hakkında görüşümü belirttim’ dedi.

Bildirideki siyasi eşitlik atfı ile ilgili bir soru üzerine Hristodulidis ‘BM Güvenlik Konseyi kararlarında not edildiği şekliyle siyasi eşitlik, Ekim 2020’den bu yana iki liderin toplantısını takiben yapılan bir açıklamada ilk kez yer alan bu atıf özel bir önem taşımaktadır’ dedi.”