Burada Anlaşılmayacak Ne Var?

Kıbrıs sorunu ömrümüzü yedi, umutlarımızı tüketti, kuşaklarımızı birbirinden devralınan bir çözümsüzlüğün içine hapsetti. Peki hâlâ neyi bekliyoruz?
Kıbrıs sorunu artık yalnızca siyasi bir mesele değildir. Bu adada yaşayan insanların hayatından çalınmış yılların, ertelenmiş hayallerin, yarım kalmış umutların ve gelecek kuşaklara devredilmiş bir belirsizliğin adıdır.
Kaç kuşak bu sorunun çözülmesini bekleyerek yaşlandı? Kaç insan, çocuklarının daha huzurlu, daha güvenli ve daha umutlu bir Kıbrıs’ta yaşayacağı düşüncesiyle ömrünü tüketti?
Kaç kez müzakere masaları kuruldu, kaç kez liderler değişti, kaç kez Birleşmiş Milletler temsilcileri adaya geldi, kaç kez uluslararası toplantılarda Kıbrıs sorunu konuşuldu?
Sonuç?
Yine aynı yerdeyiz!
İşte tam da bu nedenle artık bazı gerçeklerle yüzleşmenin zamanı gelmiştir.
Öncelikle şu soruyu açıkça soralım:
Kıbrıs sorununu tek başına Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman çözebilir mi?
Hayır!
Peki, Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis tek başına bu sorunu çözebilir mi?
O da hayır!
E o hâlde beklentimiz nedir?
Birbirinden farklı siyasi pozisyonlara sahip iki liderin, onlarca yıldır çözülemeyen, uluslararası boyutları, tarihsel yükü, güvenlik ve garantiler meselesi, siyasi eşitlik tartışmaları ve karşılıklı güvensizlikleri bulunan bir sorunu tek başlarına çözmesini mi bekliyoruz?
Elbette hayır.
Çünkü Kıbrıs sorunu yalnızca Lefkoşa’daki iki liderin iradesine bağlı değildir. Türkiye’nin, Yunanistan’ın ve Birleşik Krallık’ın garantörlük boyutundaki sorumlulukları vardır. Birleşmiş Milletler’in siyasi ve diplomatik rolü vardır. Avrupa Birliği’nin bu meselenin geleceğinde önemli bir ağırlığı vardır.
Dolayısıyla çözüm, bütün bu aktörlerin katkı koyacağı, siyasi irade göstereceği ve uzlaşma kültürünü benimseyeceği bir süreçten geçmektedir.
Ancak burada çok önemli bir ayrıntıyı da gözden kaçırmamalıyız.
İki liderin tek başına çözüm üretemeyecek olması, sorumluluklarının olmadığı anlamına gelmez.
Tam tersine!
Tufan Erhürman da Hristodulidis de kendi toplumlarına karşı tarihsel bir sorumluluk taşıyor. Görevleri yalnızca birbirleriyle görüşmek, açıklama yapmak, öneri sunmak ve görüş ayrılıklarını kamuoyuna duyurmak değildir. Görevleri, bu görüş ayrılıklarını aşabilecek bir siyasi zemin yaratmaktır.
Çünkü müzakere etmek başka, çözüm üretmek başkadır.
Bir masanın etrafında oturmak, o masadan sonuç çıkacağı anlamına gelmez. Görüşmelerin sıklığı değil, ortaya koyduğu sonuç önemlidir.
Bugün geldiğimiz noktada iki liderin de artık bu gerçeği görmesi gerekiyor.
Peki, bugün ne değişti?
9 Kasım 2026 tarihinde Birleşmiş Milletler gözetiminde gerçekleştirilen üçlü görüşmede iki lider, Akıncılar-Limya ve Kambo-Gemikonağı güzergâhlarında iki yeni geçiş noktasının eş zamanlı açılması konusunda uzlaştı. Kültürel miras, çevre, eğitim ve kriz yönetimi gibi alanlarda da yeni iş birliği adımları gündeme geldi.
Bunlar elbette küçümsenecek gelişmeler değildir.
İnsanların hayatını kolaylaştıracak, toplumlar arasındaki teması artıracak ve karşılıklı güvenin gelişmesine katkı sağlayacak her adım değerlidir.
Ancak kendimize dürüst olalım.
Yeni geçiş kapıları açılması Kıbrıs sorununun çözülmesi midir?
Hayır!
Kültürel miras konusunda iş birliği yapılması, siyasi eşitlik tartışmalarının ortadan kalktığı anlamına mı gelir?
Hayır!
Çünkü güven artırıcı önlemler önemlidir ama kapsamlı çözümün yerine geçemez. Bunlar çözüm yolunu açabilecek araçlardır.
Asıl mesele, tarafların Kıbrıs’ın geleceğine ilişkin siyasi iradelerini ortaya koyabilmeleridir.
Artık birbirimizi suçlamaktan vazgeçmeliyiz!
Kıbrıs meselesinde yıllardır yapılan en büyük yanlışlardan biri, çözümün önündeki bütün engelleri karşı tarafa yükleme alışkanlığıdır.
Kıbrıslı Türkler kendi beklentilerini, haklarını, güvenlik kaygılarını ve siyasi eşitlik taleplerini elbette savunmalıdır.
Kıbrıslı Rumlar da kendi toplumlarının beklentilerini ortaya koyacaktır.
Ancak bir tarafın beklentilerini mutlak doğru, diğer tarafın beklentilerini ise baştan yanlış kabul ederek çözüm üretmek mümkün değildir.
Kıbrıs Türk halkının siyasi eşitliği tartışmaya açık bir konu değildir. Bu halkın iradesi, kimliği ve adanın geleceğinde söz sahibi olma hakkı görmezden gelinemez.
Aynı şekilde Kıbrıs Rum toplumunun da güvenlik, siyasi temsil ve gelecek konusundaki kaygıları yok sayılamaz.
Önemli olan, bu farklılıkları bir çözümsüzlük gerekçesine dönüştürmek değil, ortak bir gelecek inşa edebilmenin yollarını aramaktır.
Burada Hristodulidis’e düşen çok önemli bir sorumluluk vardır. Kıbrıslı Türkleri adanın geleceğinde eşit siyasi ortak olarak görmeyen hiçbir yaklaşımın kalıcı bir çözüm üretmesi beklenemez.
Tufan Erhürman’a düşen sorumluluk ise Kıbrıslı Türklerin hak ve çıkarlarını kararlılıkla savunurken çözüm iradesini somut, gerçekçi ve sonuç alıcı bir müzakere stratejisine dönüştürmektir.
Kimse kimseye teslim olmasını söylemiyor.
Ancak uzlaşmak ile teslim olmak arasındaki farkı da artık anlamak zorundayız.
Türkiye, Yunanistan, BM ve Avrupa Birliği…
Bir başka gerçek daha var.
Kıbrıs sorununun çözümünü yalnızca iki liderin görüşmelerine indirgemek, meselenin uluslararası boyutunu görmezden gelmektir.
Türkiye’nin güvenlik ve garantiler konusundaki yaklaşımı, Yunanistan’ın tutumu, Birleşik Krallık’ın garantörlük sorumluluğu, Birleşmiş Milletler’in çözüm parametreleri ve Avrupa Birliği’nin siyasi ağırlığı bu sürecin ayrılmaz parçalarıdır.
O hâlde beklenti yalnızca Erhürman’dan veya Hristodulidis’ten olamaz.
Ankara da Atina da Londra da Brüksel de bu sorunun çözümüne katkı koyacak samimi bir irade göstermek zorundadır.
Birleşmiş Milletler de yıllardır tekrarlanan toplantıların ötesine geçerek tarafları somut sonuçlara yönlendirecek bir diplomatik çaba ortaya koymalıdır.
Çünkü Kıbrıs’ta çözümsüzlük yalnızca iki toplumun değil, bütün bölgenin geleceğini etkileyen bir meseledir.
Peki, biz ne istiyoruz?
Aslında istediğimiz çok karmaşık bir şey değil.
Bu adada yaşayan insanların çocuklarına korkusuzca bir gelecek bırakabilmesini istiyoruz.
Gençlerin geleceklerini başka ülkelerde aramak zorunda kalmadığı, ekonomik potansiyelin önünün açıldığı, güvenliğin sağlandığı, iki toplumun birbirini tehdit olarak görmekten vazgeçtiği bir Kıbrıs istiyoruz.
Her seçim döneminde yeniden ısıtılan, her lider değişiminde yeni umutlar yüklenen ama sonunda yine aynı noktaya dönen bir siyasi döngünün sona ermesini istiyoruz.
Artık müzakere masalarının fotoğraflarından değil, sonuçlarından söz etmek istiyoruz.
Artık liderlerin birbirlerine ne söylediklerini değil, birlikte neyi başarabildiklerini görmek istiyoruz.
Ve en önemlisi, Kıbrıs sorununun bir sonraki kuşağa bırakılmasını istemiyoruz.
Son sözüm şudur:
Tufan Erhürman bu sorunu tek başına çözemez. Hristodulidis de çözemez. Ancak ikisi de çözümün önünü açacak siyasi iradeyi ortaya koyabilir. Türkiye, Yunanistan, Birleşik Krallık, BM ve AB de kendi sorumluluklarını yerine getirmek zorundadır.
Kimsenin kimseden mucize yaratmasını beklediği yok.
Beklentimiz samimiyet, cesaret, siyasi irade ve sonuç almaktır.
Çünkü bu adada artık kimsenin kaybedecek bir ömrü daha yok!
Hâlâ anlaşılmadıysa söyleyecek bir şey kalmamıştır.
Kıbrıs sorunu ömrümüzü yedi, adeta tüketti. Şimdi sıra, bu sorunun gelecek kuşakların ömrünü de tüketmesine izin vermemekte!


