Azerbaycan ile ABD’den enerji, ulaştırma, yapay zeka ve güvenlikte stratejik ortaklık adımı

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Azerbaycan temasları kapsamında imzalanan “Azerbaycan Hükümeti ile Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti Arasında Stratejik Ortaklık Şartı”nın metni kamuoyuyla paylaşıldı.

Buna göre şartta, Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru (Orta Koridor) temelinde kara, deniz ve hava taşımacılığı altyapısının geliştirilmesi, enerji ve veri bağlantılarının güçlendirilmesi, ticaret ve transitin kolaylaştırılması konularında ortak çalışma iradesi vurgulandı.

Taraflar, Azerbaycan ana karası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında engelsiz bağlantıyı sağlayacak ve bölgenin uluslararası ticaret ve transit potansiyelini artıracak Trump Uluslararası Barış ve Refah Rotası (TRIPP) projesinin önemine dikkati çekti.

Enerji alanında, Azerbaycan’ın güvenilir bir enerji ortağı olarak stratejik rolü kabul edilirken petrol, doğal gaz ve elektrik sektörlerinde ikili ve üçüncü ülkelerle ortak projelerin hayata geçirilmesi, bağlantı hatlarının çeşitlendirilmesi ve enerji güvenliğinin güçlendirilmesi hedeflendi.

Şartta ayrıca sivil nükleer iş birliğinin derinleştirilmesi ve kritik minerallerin Orta Koridor üzerinden küresel pazarlara taşınmasının kolaylaştırılması yönünde iş birliği niyeti yer aldı.

Ekonomik yatırımlar başlığı altında ise iki ülkenin, ticaret ve yatırımları artırmak, iş ortamını geliştirmek ve özel sektörün sürece aktif katılımını sağlamak amacıyla iş birliğini genişleteceği belirtildi.

ABD tarafı, Azerbaycan’ın küresel ekonomiye entegrasyonunu ve Hazar bölgesinde enerji, ticaret, veri, finans ve lojistik merkezi olma hedeflerini desteklediğini kaydetti.

Şart kapsamında, yapay zeka ortaklıklarının geliştirilmesi, dijital altyapıya yatırım yapılması, özel sektörle iş birliği içinde yapay zeka veri merkezlerinin kurulması, siber güvenlik ve ileri teknolojiler alanında ortak araştırma-geliştirme mekanizmalarının oluşturulması da öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Güvenlik iş birliği bölümünde, Güney Kafkasya’da barışın iki ülkenin ortak çıkarı olduğu vurgulandı.

Azerbaycan’ın uluslararası barışı destekleyen misyonlara katkıları takdir edilirken, savunma ve güvenlik alanındaki iş birliğinin, savunma sanayi ürünlerinin satışı dahil olmak üzere genişletilmesi, terörle mücadelede ortak çalışmaların artırılması ve siber güvenlik alanında kapasite geliştirilmesi kararlaştırıldı.

Ayrıca, insani mayın temizleme faaliyetlerinde mali destek ve teknoloji transferi yoluyla iş birliği yapılması öngörüldü.

Şartın uygulanması kapsamında, ekonomi ve ticaret, enerji, bağlantılar, yapay zeka ve dijital gelişim ile güvenlik ve savunma alanlarında ortak çalışma grupları kurulması planlanıyor. Bu grupların, Şart’ın imzalanmasından itibaren üç ay içinde projeler ve yol haritaları üzerinde mutabakata varması hedefleniyor.

Taraflar, Stratejik Ortaklık Şartı çerçevesinde yılda en az bir kez düzenli toplantı yapma konusunda da mutabık kaldı.