Başbakan göz doldurdu

Yanlış anlaşılmasın. Yaşadığım ülke Birleşik Krallık Başbakanından bahsediyorum!

Liverpool’da yapılan partisinin yıllık konferansında, İşçi Partisi Lideri ve Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham son yılların en etkili politik konuşması ile göz doldurdu.

Etkili olduğu kadar önemli, cesur ve samimi idi Burnham’ın konuşması. Bir politik gözlemcinin söyledikleri çok anlamlı idi: “Burnham’ın konuşmasının en önemli anı hiçbir şey söylemediği andı”.

Burnham kısa bir süre önce vefat eden  babasının kendisi için sağladığı fırsatları anlattı, kendisi ilkokul sonrası uygulanan temel sınavları geçemediği halde oğullarının eğitim alabilmeleri için yaptığı çabaları anlattı, ardından tam bir dakikaya yakın bir süre kadar sessiz kaldı. Ağlamamak için kendini zorladığı belli idi. Salon 30 saniye kadar derin bir sessizliğe büründü. Ardından tüm salon ayağa kalktı ve Başbakan’ı alkışlayarak ona tezahüratta bulundu. Politik yaşamda ender rastlanan çok duygusal anlardı bunlar.

Özellikle rakip parti sözcüleri Burnham’ın konuşmasının bu kısmını çok kişisel nitelikli olduğu için eleştirdiler. Ama aslında Starmer yüzünden İşçi Partisinden uzaklaşan kişileri partiye yeniden yaklaştırma potansiyeli vardır Burnham’ın bu önemli, samimi konuşmasının. Aynı zamanda apolitik kişileri de. Tabii ki açıkladığı önemli planlar başarı ile gerçekleşirse.

Andy Burnham geçmiş Başbakanların sergilemekten aciz olduğu cesur, yenilikçi bir yaklaşım sergiledi bu konuşmasında. Özellikle son 40 yıldır süregelen genel siyasi kültüre yönelik eleştirileri çok dikkat çekici idi. En çok da bu eleştirilerin sadece Muhafakar Parti’ye değil, kendi partisine de yönelik olması. Andy Burnham şu cümlelerle dile getirdi bu eleştirisini:

“Birleşik Krallık sorunları sadece son birkaç yılda ortaya çıkmadı. Yaklaşık 40 yılda uygulanan ekonomik ve siyasi model bizi bu noktaya getirdi. Ben bu modelden uzaklaşacağım”. “Westminster [Parlemento] sorun çözmekten çok siyasi puan toplamaya önem veriyor” sözleri de tüm siyasi partilere yönelik bir eleştiri idi.

Büyük bir seçim zaferi kazandıktan sonra Başbakan olarak sadece 2 yıl görev yapabilen Keir Starmer’in aksine, Burnham Brexit konusunda da çok açık konuştu. “Brexit ülke için faydadan çok zarar verdi” diyerek Avrupa Birliği ile çok daha sıkı ilişkilerin gelişmesinin önemini vurguladı ve hatta ileride AB’ye yeniden üyelik amaçlı bir referendum yapılabileceğinin ipuçlarını verdi.

Belki de Burnham’ın ileriye dönük en önemli açıklaması seçim sisteminde reform yapma planları idi. Daha orantılı, seçmenin istemlerini daha demokratik yansıtan bir seçim modeli gerçekleştirme amacı ile bir komisyon kurma planını açıkladı Burnham. Bana göre bu, Liberal Demokrat Parti’ye flört niteliğindedir. Çünkü onlar seçim sisteminde reform yapılması için yıllardan beri kampanya yürütmektedirler. Belki de Burnham bir sonraki seçimde partisinin tek başına iktidara gelememe olasılığını düşünerek Liberal Demokratlarla koalisyon planlıyor. Kimbilir.

Burnham konuşması esnasında daha çok önemli planlar açıkladı. Özellikle yıllardan beri kanayan yara olarak sırıtan sosyal bakım sorunları konusunda açıkladığı proje hayati önem taşır.

Burnham’ın açıkladığı tüm planlar, projeler bütçelenip somut bir hale getirilecek ve Parlementoda oya sunulup yasalaştırılmaları için çaba gösterilecek. Bu süreç elbette hiç kolay olmayacak. Başbakan Burnham ve İşçi Partisi’nin yolunda çok engeller bulunmaktadır. En büyük engel ırkçı Reform Parti’sidir. Gerçi son zamanlarda popülerliğinde düşüşler yaşadı ama bu partinin yarattığı güçlüklerin aşılabilmesi için Burnham’ın Liberal Demokrat ve Yeşiller gibi ilerici partilerle sağlam bir birliktelik oluşturması gerekecek. Ancak birçok politik gözlemcinin birleştiği nokta Burnham’ın ileriye dönük etkili bir başlangıç yaptığı yolundadır.