Derviş DoğanYazarlar

Borçla Nereye Kadar

Bir üniversiteyi yaşatmak başka, onu sürekli borçlanarak ayakta tutmaya çalışmak başkadır!

Doğu Akdeniz Üniversitesi yine gündemde. Ancak bu kez akademik başarılarıyla, uluslararası sıralamalardaki yeriyle ya da bilim dünyasına kazandırdığı değerlerle değil, ihtiyaç duyduğu yeni finansmanla…

KKTC Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamaya göre, Doğu Akdeniz Üniversitesi’nin finansman ihtiyacının karşılanması amacıyla 27 milyon 595 bin 582 ABD doları tutarında özel tertip Hazine bonosu ihraç edildi. 187 gün vadeli olarak düzenlenen bonoların geri ödeme tarihi ise 25 Mayıs 2027 olarak belirlendi.

Şimdi durup düşünelim…

Bu ülkenin en köklü yükseköğretim kurumlarından biri olan DAÜ, nasıl oldu da böylesine büyük finansman ihtiyaçlarıyla karşı karşıya kaldı? Daha da önemlisi, bugün çıkarılan bu bonolar üniversitenin ekonomik sorunlarını çözecek mi, yoksa yalnızca bir sonraki ödeme tarihine kadar zaman mı kazandıracak?

Çünkü mesele yalnızca 27,6 milyon dolar değildir. Mesele, DAÜ’nün ekonomik geleceğidir.

Elbette DAÜ’nün yaşatılması gerekir. Bu üniversite yalnızca bir eğitim kurumu değildir. Gazimağusa’nın ekonomik hayatının, sosyal dokusunun ve uluslararası kimliğinin en önemli parçalarından biridir. Binlerce insanın geçim kaynağı, ülkemizin yükseköğretim alanındaki en değerli markalarından biridir.

Dolayısıyla DAÜ’nün ekonomik sıkıntılarını görmezden gelmek de, kendi kaderine terk edilmesini istemek de doğru değildir.

Ancak bir gerçeği de artık açıkça konuşmak zorundayız: Bir kurumun sürekli borçlanarak ayakta tutulması, o kurumun ekonomik olarak sürdürülebilir olduğu anlamına gelmez.

Hazine bonosu bir finansman aracıdır; ekonomik kurtuluş reçetesi değildir.

Bugün borçlanırsınız, yarın vadesi gelir. Eğer o güne kadar gelirlerinizi artırmamış, giderlerinizi kontrol altına almamış ve mali yapınızı düzeltmemişseniz yeniden borçlanmak zorunda kalırsınız. Böylece sorun çözülmez, yalnızca ötelenir.

Peki DAÜ’de yaşanan tam olarak nedir?

Üniversitenin gelir-gider dengesi neden bu noktaya geldi? Öğrenci sayısı, uluslararası rekabet, personel giderleri, idari yapılanma ve yönetim politikaları bu tablonun neresinde duruyor?

Bunlar sorulması gereken sorulardır.

Üstelik üniversitenin kendi kendine yeterli hale getirilmesi amacıyla mali iyileştirme hedefleri ve protokolleri gündemdeyken, böylesine büyük yeni finansman ihtiyaçlarının ortaya çıkması, bu çalışmaların sonuçlarının da sorgulanmasını zorunlu kılıyor.

Burada kimseyi peşinen suçlamak niyetinde değilim. Ancak kamu kaynakları söz konusu olduğunda hesap sormak bir tercih değil, toplumsal bir sorumluluktur.

DAÜ yönetimi ve hükümet, üniversitenin gerçek mali tablosunu kamuoyuna açıklamalıdır. Toplam borç ne kadardır? Yıllık gelirler ne düzeydedir? Personel ve işletme giderlerinin toplam bütçedeki payı nedir? 25 Mayıs 2027‘de vadesi dolacak bu bonolar hangi kaynakla geri ödenecektir?

Daha da önemlisi, önümüzdeki beş yıl için gerçekçi bir ekonomik yol haritası var mıdır?

Bence artık geçici çözümler yerine köklü bir yeniden yapılanma zamanı gelmiştir.

DAÜ’nün uluslararası öğrenci pazarındaki rekabet gücü artırılmalı, yeni akademik iş birlikleri geliştirilmeli, araştırma ve teknoloji yatırımlarıyla yeni gelir kaynakları yaratılmalı, idari yapı ve harcamalar şeffaf biçimde gözden geçirilmelidir.

Üniversitenin geleceği, yalnızca hükümetin sağlayacağı finansmana bağlanmamalıdır.

Çünkü devlet desteği başka bir şeydir, sürekli devlet desteğine bağımlı bir ekonomik yapı oluşturmak başka bir şey.

Ve unutulmamalıdır ki DAÜ’nün geleceği yalnızca bir üniversitenin geleceği değildir. Gazimağusa’nın, yükseköğretim sektörünün ve KKTC’nin geleceğidir.

Benim asıl endişem, bugün çıkarılan 27,6 milyon dolarlık bononun 25 Mayıs 2027‘de nasıl ödeneceğinden ibaret değil. Asıl endişem, o tarihte yeniden aynı finansman ihtiyacıyla karşı karşıya kalıp kalmayacağımızdır.

DAÜ’yü borçlandırarak yaşatmak yerine, kendi gelirleriyle yaşayabilecek bir üniversiteye dönüştürmek zorundayız.

Çünkü bir üniversitenin gerçek gücü, kasasına aktarılan paranın büyüklüğüyle değil, kendi geleceğini finanse edebilecek ekonomik ve akademik kapasiteye sahip olmasıyla ölçülür.

Artık şu sorunun yanıtını bekliyoruz:

DAÜ’yü gerçekten kurtarıyor muyuz, yoksa ekonomik sorunlarını bir sonraki borçlanmaya mı devrediyoruz?

Bu soruya verilecek yanıt, yalnızca bugünün değil, yarının DAÜ’sünü de belirleyecektir.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu