Ne Tam Bağımsız, Ne Tam Partili: Muhtarın Yalnız Seçimi

6 Aralık yaklaşıyor. Herkes milletvekilini, belediye başkanını, meclis üyesini konuşuyor. Afişler asıldı, vaatler havada uçuşuyor, parti binalarında ışıklar sönmüyor.
Ama birileri var ki, bu gürültünün içinde sessizce kendi mücadelesini veriyor. Muhtar adayları.
Onlar seçime bağımsız giriyorlar. Yanlarında parti yok, örgüt yok, hazır bir makine yok. Tek başlarına.
Peki neden böyle? Neden belediye başkan adayı partisinin gücüyle yarışırken, muhtar adayı tek başına kalıyor?
Kanun koyucunun cevabı kağıt üzerinde kulağa hoş geliyor. Muhtar siyaset üstü olsun, herkesin muhtarı olsun istenmiş. Mahallenin, köyün tamamını kucaklasın. Kimseye “sen şu partilisin” demesin. Evrakta, ikametgahta, komşu kavgasında, belediye ile kaymakamlık arasında herkese eşit dursun. Çünkü muhtar politika üreten değil, hizmete aracılık eden kişi olarak görülmüş.
Bu niyet kötü bir niyet değil. Ama sahaya indiğinizde bu iyi niyet, muhtarı koruyan değil, muhtarı yalnız bırakan bir düzene dönüşüyor.
Önce maddi yükten başlayalım. Belediye başkan adayının arkasında partisi var. Afişi var, broşürü var, aracı var, salonu var, gençlik kolları var, kadın kolları var. Muhtar adayının arkasında ne var? Cebi var, ailesi var, birkaç dostu var. Hepsi o kadar. Bir mahallede, bir köyde kapı kapı dolaşmak, broşür bastırmak, afiş asmak, bir çay söylemek bile para demek. Bu düzen, ister istemez şunu söylüyor: En ehil olan değil, en tanınan, en geniş çevresi olan, en rahat harcama yapabilen öne çıksın.
İkincisi daha da can yakıcı. Resmiyette bağımsızız diyoruz ama hepimiz gerçeği biliyoruz. Partiler perde arkasından bir muhtarı destekliyor. Kimse bunu açık açık söylemiyor, ama herkes kimin kimin adamı olduğunu konuşuyor. Bu, en kötü formül. Çünkü destek var ama sorumluluk yok. Muhtar partinin gücünü tam alamıyor, parti de muhtarın arkasında resmen durmuyor. Her şey dedikoduya, yaftaya kalıyor. Şeffaf olmayan destek, destek değildir. Yüktür.
Üçüncüsü, yalnızlık seçim gecesi bitmiyor. Seçildikten sonra da devam ediyor. Muhtarın çoğu zaman oturacak bir binası, çalışacak bir ödeneği, geleceğini güvence altına alacak bir sosyal güvencesi bile yok. Seçimde yalnız bıraktığımız muhtarı, görevde de yalnız bırakıyoruz. Sonra da ondan mahallenin her derdine koşmasını bekliyoruz.
Bana sorarsanız, önümüzde iki dürüst yol var.
Ya diyeceğiz ki, muhtar gerçekten partisizdir. O zaman devlet de onu partisiz bırakmayacak. Her adaya eşit tanıtım imkanı verecek, muhtarlık binasını, ödeneğini, güvencesini sağlayacak. Yalnız yarıştıracaksak, yalnız bırakmayacağız.
Ya da diyeceğiz ki, siyaset zaten sahada var, saklamanın alemi yok. O zaman parti adaylığına izin verip desteği şeffaf hale getireceğiz. Herkes kiminle yürüdüğünü açık açık söyleyecek, hesabını da açık açık verecek.
Şu anki halimiz ise ikisinin arası. Ne tam bağımsız, ne tam partili. Ne tarafsızlığın faydasını tam alıyoruz, ne partinin örgüt gücünden faydalanıyoruz. Yük muhtarın omzunda, karar başkasının elinde kalıyor.
Oysa muhtar, kapısını ilk çaldığımız kişidir. Cenazede, düğünde, kavgada, sevinçte ilk aradığımız kişidir. Mahallenin vicdanıdır, köyün hafızasıdır.
Onu bu kadar önemli görüp, bu kadar yalnız bırakmaya hakkımız yok.



