TDP Oyları CTP’ye Kayarsa Sol Kazanır mı..?

Bu sorunun cevabı KKTC solunun son 10 yılının özetidir.
Evet, kayar. Zaten kayıyor.
Ama seçimin sonucunu belirleyecek olan nasıl kaydığı ve nereye kaydığıdır.
Anketler ne diyor, önce ona bakalım.
Demo Ajans anketi: CTP yüzde 37.5, TDP yüzde 4.7 ve baraj altı.
ARIMA anketi: CTP yüzde 39.7, TDP yüzde 7.4 ve baraj üstü.
Yani TDP tam baraj çizgisinde geziniyor.
Yüzde 5 barajı olan bir ülkede bu ne demek biliyor musunuz?
Bu seçmenin kabusu demek.
TDP seçmeni ideolojik değil, taktik seçmendir.
Memur, öğretmen, sendikalı, genç, kentli.
CTP’ye kızıp TDP’ye giden bir seçmen. Ama 6 Aralık sabahı sandığa giderken şunu düşünür:
“Ben TDP’ye oy verirsem ve TDP yine yüzde 4.9’da kalırsa, oyum çöpe gidecek. O çöpe giden oy da dolaylı olarak UBP’ye yarayacak. En iyisi garanti olsun, CTP’ye vereyim.”
Buna siyaset biliminde “faydalı oy” denir.
Bizdeki adı ise “baraj korkusu”dur.
Geçmiş bize gösteriyor.
2022’de TDP yüzde 4.42 aldı ve meclis dışı kaldı.
O dönem TDP’nin kemik oyu yüzde 3 civarıydı.
Şimdiki kemik oyu yine yüzde 3-3.5.
Üstündeki yüzde 2-4’lük kısım tamamen emanet oy.
O emanet oyun yüzde 70’i, yani TDP oylarının neredeyse 3’te 2’si son 10 günde CTP’ye kayar.
Yani TDP eğer yüzde 7.4 görünüyorsa, seçim günü yüzde 4.5’e düşebilir. Eğer yüzde 4.7 görünüyorsa, yüzde 2.5’e çakılır.
Hesap basit: D’Hondt sisteminde baraj altı kalan her parti, büyük partiye yarar.
TDP baraj altı kalırsa, onun Lefkoşa ve Mağusa’daki yüzde 4-5’i boşa gider ve o boşlukta CTP’nin milletvekili sayısı 23’ten 24’e, hatta 25’e çıkar.
Yani TDP’nin baraj altı kalması, matematiksel olarak CTP’ye 1-2 vekil kazandırır.
CTP tek başına iktidar hayali kuruyor.
Ama 25 vekille de koalisyona muhtaç olacaktır.
TDP mecliste olsa, CTP+TDP+HP ile 26’yı bulup sol bir hükümet kurar.
TDP mecliste olmazsa, CTP 24-25’te kalsa bile YDP veya DP ile masaya oturmak zorunda kalır. Yani soldan gelen oyla sağla koalisyon kurmak zorunda kalır.
TDP tabela partisi olsa bile, mecliste olması solun freniydi.
CTP’yi sola çeken, federasyon, işçi hakları, çevre diyen bir ses.
TDP olmazsa, CTP merkezileşir, UBP’lileşir.
Sol seçmen ne ister? Değişim ister.
Anketlerde halkın yüzde 80’i “değişim” diyor.
Ama değişim, CTP’nin tek başına 26 yapmasıyla gelmez.
Değişim, meclisin çoğulcu olmasıyla gelir.
TDP’nin baraj altı kalması, solun mecliste tek sese indirgenmesi demektir.
Bu da yarın CTP bir konuda taviz verdiğinde, “ama TDP de vardı” diyecek kimse kalmaması demektir.
Son söz:
TDP oyları CTP’ye kayar mı?
Evet, kayacak. Yüzde 30-40’ı kayacak.
Bu CTP’ye yarar mı?
Vekil sayısında yarar, hükümet kurmada yaramaz.
En çok kim zarar görür?
CTP değil, TDP de değil.
Solun kendisi zarar görür.
Çünkü KKTC’de sol, bir partiyle değil, iki partiyle güçlüydü.
Biri iktidar olsun, diğeri onu denetlesin diye.
Biz şimdi denetleyeni de iktidara yığıyoruz.
Yarın denetleyecek kimse kalmayınca da “CTP değişti” diye şikayet edeceğiz.