Hasan HastürerYazarlar

ANILARDA YOLCULUK… “GEÇMİŞİ ŞÖYLE BİR ANIMSARKEN”

15 Kasım 2026… KKTC’nin 43. yıl dönümü…  Dün törenlerle kutlandı… 23 yıl önce, 14 Kasım 2003’te KIBRIS gazetesinde yayımlanan yazımı anılarda yolculuk diyerek, sizlerle buluşturuyorum. Tam hesabını yapmadım ama 10 binin üzerinde yayımlanmış makalem var. Her yazımın, her yazımdaki her paragrafın, her cümlemin altına imzamı yeniden atarım. Bu vurguyu yaptıktan sonra 23 yıl önceki yazımı paylaşıyorum:

“Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) ilanı üzerinden 20 yıl geçti.

O günleri yaşayanların değerlendirmelerinde hep farklılıklar oldu.

Notlarıma bakıyorum, iki yıl önce (2001’de) KIBRIS FM’de yaptığım bir radyo programında üç saat 42 dakika   KKTC’nin ilanı günlerini konuşmuşuz.

   Genelde inandırıcı bulunmasa da hep KKTC’nin ilanının Ankara’dan da habersiz olduğu söylendi. O programa İstanbul’dan katılan dönemin TC Dışişleri Bakanı İlter Türkmen ve TC Lefkoşa Büyükelçisi İnal Batu, Ankara’nın gelişmelerden haberdar olduğunu gizlememişlerdi. Hatta İsmet Kotak, aradan geçen bunca yılda sonra bunun gizlenmesine gerek olmadığını söylemişti.

1983 Mayıs’ında BM’nin Kıbrıs konusunda aldığı karar, KKTC’nin ilanı çalışmalarını ateşlemişti. Ancak iç politikada yeni dengelerin etkisini de ne Türkmen ne de Batu inkar etmemişti.

*       *        *

   Dönemin TKP Genel Başkanı İsmail Bozkurt’un aktardıklarına göre, İsmet Kotak ve Ahmet Yusuf Atamsoy, 13 Kasım 1983’te kendini evinde ziyaret edip, bir hafta içinde KKTC’nin ilan edileceğini söyledi. Bozkurt, devamla şunları ekliyor: “Bizim kaygımız KKTC’nin ilanının bahane edilerek anayasanın geriye götürülmek isteneceğiydi. 14 Kasım 1983 günü İnal Batu ile iki kez görüştüm, bize 1975 Anayasası’nın özüne dokunulmayacağının güvencesini verdi. Ancak Batu’nun güvencesi ya da verdiği söz tutulmadı.”

Bozkurt’a göre 20 yıl önce böyle bir günün,14 Kasım’ın akşamı Denktaş’ın milletvekillerine verdiği yemek sonrası KKTC’ye olumlu oy verme konusunda karar üretirken zorlanmadıklarını da söyledi.

*       *       *

CTP cephesini ise o dönemde CTP Lefkoşa milletvekili olan Mehmet Civa anlattı.

Civa’nın anlattıklarından CTP ile ilgili şu gerçekler açık bir şekilde anlaşıldı.

   CTP, KKTC ilanının sorunlara çare getirmeyeceğine inanıyordu… 14 Kasım akşamki yemekte Denktaş, açıklayana kadar CTP’nin KKTC ilanından haberi yoktu… Yemek sonrası TC Elçiliği’ne gidilerek elçi Batu’dan Türkiye’nin tavrı soruldu…

… Ve Civa ekliyor: “14 Kasım akşamı yemekte Denktaş, KKTC ilanına karşı çıkanların mecliste yeri olamayacağını söyledi. Bu bizim değil, partinin geleceğine tehditti. Parti, meclisi bir oy fazlalıkla olumlu oy kullanmamıza karar verdi. Karara çelik bir disiplinle herkes uydu. Ancak zaman CTP’nin endişelerinde haklı olduğunu gösterdi.”

*    *     *

İnal Batu ve İlter Türkmen, o görüşmemizde Türk dış politikasını eleştirdiler.

İlerinin görülemediğini söylediler.

Batu’nun “ABD’nin KKTC’yi tanıyacağı beklentilerimiz vardı. Geçitkale’de ABD’ye verilecek üssün tanımayı hızlandıracağını sandık. Yanıldık” sözleri o sohbetin en çarpıcı seslendirmelerinden biriydi.

*       *       *

Yapılan konuşmaları alt alta koyup toplayıp yorumladığınız zaman net bir şekilde ortaya çıkar ki KTFD’den KKTC’ye geçilerek yaratılan fırtınaya rağmen aradan geçen 20 yılda beklenen sonuçlara hiç yaklaşılamamıştır.

*         *          *

   Denktaş’ın sözcülüğünü yaptığı siyaset iflas ederken, Kıbrıs Türk halkı değişim yönünde değiştirmeye karar vermiştir. Halkın kararlılığı karşısında Denktaş tüm kirli kozlarını oynamaya çalışıyor. Denktaş bu oyunlarında ne denli başarılı olabilir? Bu kez çok zor.

   Yirmi yıl önce Kıbrıs Türk Federe Devleti Anayasası’na göre başkanlıkta siyasi ömrü doluyorken, sırf siyasi ömrünü uzatmak için KKTC’yi ilan etti. KKTC ile KTFD’nin tek ciddi farkı ismidir. KTFD Anayasası’nda yapılacak bir değişiklikle isim değişikliği olabilirdi.

   Şimdi aralık seçimleri sonrasında meclis desteğini yitireceğini bildiği için Ulusal Kongre’den bahsetmeye başladı. “Mecliste tüm görüşler vardır” deyip Ulusal Konsey’e karşı çıkan Denktaş’ın Ulusal Kongre söylevi demokrasi karşıtı, darbeci düşüncesinin erken açığa çıkmasından başka bir şey değildir.

Günün sözü: Zamanın kime dost, kime düşman olacağı bilinmez.” (14 Kasım 2003-KIBRIS)

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu