Meclis Genel Kurulu’nda üç yasa tasarısı kabul edildi

Lefkoşa, 22 Haziran 26 (TAK): Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol (Değişiklik) Yasa Tasarısı” ile “Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek (Değişiklik) Yasa Tasarısı” oy çokluğu, “Merkezi Cezaevi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) (Değişiklik) Yasa Tasarısı” ise oy birliğiyle kabul edildi.

Genel Kurul’da ilk olarak “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol (Değişiklik) Yasa Tasarısı” ele alındı.

Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi Başkanı Resmiye Eroğlu Canaltay, tasarıya ilişkin komite raporunu okudu.

-Şahiner

Tasarı üzerine ilk sözü alan Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Milletvekili Salahi Şahiner, 2019 yılında oy birliğiyle kabul edilen “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası”nın mali disiplinin sağlanması, sürdürülebilir mali yapının oluşturulması, hesap verebilirlik ve mali saydamlık gibi düzenlemeler içerdiğini söyledi.

Aradan geçen zamana rağmen yasanın öngördüğü birçok düzenlemenin hayata geçirilmediğini dile getiren Şahiner, Haziran 2025’te komiteye gelen değişiklik tasarısının yaklaşık bir yıl sonra Genel Kurul gündemine taşınmasını eleştirdi.

Tasarının komiteye 27 madde olarak geldiğini ancak bugün görüşülen düzenlemenin sekiz maddeden oluştuğunu söyleyen Şahiner, yapılan değişikliklerin önemli bölümünün yasanın uygulanmasına ilişkin sürelerin uzatılmasını içerdiğini kaydetti.

Şahiner, değişikliklerle birlikte 2019 tarihli yasada öngörülen tüzük ve diğer düzenlemelerin yayımlanması için verilen sürenin 31 Aralık 2027’ye kadar uzatıldığını, kamu idareleri ile kamu işletmelerinin mevzuatlarını yasaya uyumlu hale getirmeleri için öngörülen sürenin de aynı tarihe ertelendiğini söyledi.

Yasaya göre kesin hesap yasa tasarılarının izleyen mali yılın haziran ayı sonuna kadar Meclis’e sunulması gerektiğini hatırlatan Şahiner, buna rağmen 2024 yılı kesin hesap yasa tasarısının Aralık 2025’te Meclis’e geldiğini belirterek, 2025 yılı kesin hesabının da yasal süre içerisinde sunulup sunulmayacağını sordu.

“Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası” kapsamında öngörülen yönetmeliklerin, tüzüklerin ve yasal değişikliklerin yapılmamasının ve kesin hesap yasalarının zamanında sunulmamasının pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı veya bölgesel krizlerle açıklanamayacağını söyleyen Şahiner, hükümetlerin gerekli adımları zamanında atmamasını eleştirdi.

-Berova

Şahiner’in eleştirilerine yanıt vermek üzere söz alan Maliye Bakanı Özdemir Berova ise, “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası”nın ülkenin mali sistemi açısından son derece önemli olduğunu ve Maliye Bakanlığı’nın “Anayasası” niteliğinde değerlendirdikleri bir yasa olduğunu söyledi.

Yasanın 2019 yılında hazırlanıp görüşülürken uygulamadaki zorlukların da tartışıldığını belirten Berova, buna rağmen bir hedef ortaya konularak yasanın yürürlüğe girdiğini ifade etti.

Yasanın tam olarak uygulanabilmesi için Merkezi Devlet Yönetimi Bütçesi’ne geçiş konusunda üç yıllık süre tanındığını kaydeden Berova, sonraki süreçte özellikle kurum bütçelerinin uyumlaştırılmasında çeşitli sorunlar yaşandığını ve bu nedenle süre uzatımına gidildiğini söyledi.

Merkezi Devlet Yönetimi Bütçesi’nin ilk kez kendi dönemlerinde 2024 mali yılı bütçesiyle uygulanabildiğini dile getiren Berova, bütçe hazırlanırken bazı eksiklikler bulunmasına rağmen sistemin yerleşmesi amacıyla sürecin devam ettirildiğini belirtti.

Bu süreçte Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin de yapıcı yaklaşım sergilediğini söyleyen Berova, katkılarından dolayı muhalefete teşekkür etti.

Yasanın uygulanmasının kolay olmadığını kaydeden Berova, buna rağmen her geçen gün daha iyi bir sistem kurulabilmesi için çalıştıklarını söyledi.

Bazı tüzüklerde gecikmeler yaşandığını kabul eden Berova, teknik sorunlar nedeniyle Merkezi Devlet Yönetimi Bütçesi’ne geçişin ancak 2024 yılında mümkün olabildiğini, kesin hesap yasa tasarılarının da ilk kez bu bütçe üzerinden hazırlanarak Meclis’e sunulduğunu ifade etti.

2025 yılı kesin hesap yasa tasarısının hazırlanmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü de belirten Berova, yasal sürede yetiştirilip yetiştirilemeyeceği konusunda ekiplerin çalışmalarına devam ettiğini kaydetti.

Berova, kamu idarelerinin kendi mali birimlerini oluşturma yükümlülüğünü yerine getirmekte zorlandıklarını gördüklerini, bu nedenle Hazine ve Muhasebe Dairesi personelinin ilgili kurumlarda görevlendirilebilmesine yönelik düzenlemeler yaptıklarını anlattı.

Yasada öngörülen bazı düzenlemelerin önümüzdeki yıllarda da aksaklıklar yaratabileceğini  dile getiren Berova, yapının ülke koşullarına uygun şekilde işler hale getirilebilmesi için azami gayret gösterdiklerini söyledi.

-Şahiner

Berova’nın konuşması sırasında yerinden söz alan Şahiner, kamu kurumlarının kendi yasalarında yapmaları gereken değişikliklerle ilgili bilgi istedi.

Berova bunun üzerine, kurumların kendi mevzuatlarında yapılması gereken düzenlemeler üzerinde çalıştıklarını ancak ülke koşullarına daha uygun ve pratik yöntemler geliştirilmesinin de gündemde olduğunu belirtti.

“Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası”nın farklı ülkelerde uygulanan bir modelden esinlenerek hazırlandığını belirten Berova, ülkenin ölçeği ve personel yapısı dikkate alınarak bazı uygulamaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Yasanın gerekliliklerinin ve ileride yapılabilecek yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesiyle sistemin kendi başına işleyebilen kurumsal bir yapıya kavuşacağını beirten Berova, siyasetçilerin de bu mekanizma içerisinde ortaya çıkabilecek eksiklikleri denetleme ve sorgulama görevini yerine getireceğini kaydetti.

Konuşmaların ardından “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol (Değişiklik) Yasa Tasarısı” oy çokluğuyla kabul edildi.

– “Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek (Değişiklik) Yasa Tasarısı” oy çokluğuyla onaylandı

Genel Kurul’da ardından “Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek (Değişiklik) Yasa Tasarısı” ele alındı.

Tasarıya ilişkin rapor, Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi Başkanı Resmiye Eroğlu Canaltay tarafından okundu.

-Şahiner

Tasarı üzerine söz alan CTP Milletvekili Salahi Şahiner, 2024 yılında uzun çalışmalar sonucunda kabul edilen “Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek Yasası”nın sektör açısından “devrim” niteliğinde olduğunu söyledi.

Yasanın, sektörün kendi kendini geliştirmesine, üyelerine sürekli eğitim vermesine ve bir enstitü kurulmasına olanak sağlayan önemli düzenlemeler içerdiğini belirten Şahiner, bazı değişikliklere ihtiyaç duyulduğunu ancak tasarıdaki bazı maddelerin ileride sorun yaratabileceğini söyledi.

Yıllık aidat ücretinin bir asgari ücretten 300 euroya düşürülmesine değinen Şahiner, bu değişikliğin ardından farklı sektörlerden de harçların düşürülmesi yönünde talepler geldiğini söyledi.

Şahiner, esas yasanın 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında yapılan değişikliğe de işaret ederek, bu düzenlemenin sektörün işleyişini bozabilecek nitelikte olduğunu kaydetti.

Daha önce KKTC dışındaki herhangi bir ülkede yetkili muhasebe denetçisi olarak çalışma yetkisine sahip ve en az üç yıl mesleğini icra etmiş kişilerin, belirli koşulları taşıması ve sınavlarda başarılı olması halinde yetkili muhasebe denetçisi olarak tanınmasına karar verilebildiğini anlatan Şahiner, yeni düzenlemeyle sınav şartının kaldırıldığını, bunun ciddi riskler doğurabileceğini belirtti.

Bu düzenlemeyle farklı ülkelerden alınan muadil belgelerle KKTC’de bu mesleğin icra edilmesinin önünün açılacağını da kaydeden Şahiner, mesleğin ehil kişiler tarafından yapılmaması halinde devlete gelir sağlanacağı beklentisinin yanlış olacağını söyledi.

Şahiner, muhasebe bürolarından alınacak kayıt harçlarının devlet bütçesi içinde çok yüksek bir gelir kalemi oluşturmayacağını söyleyerek, “İşi ehline yaptırmazsanız, tarihi bir hataya imza atarsınız” görüşünü dile getirdi.

-Berova

Şahiner’e cevap vermek üzere kürsüye çıkan Maliye Bakanı Özdemir Berova ise, maliye alanında yıllardır tamamlanamayan ve uzun süredir bekleyen birçok yasa tasarısını yasallaştırmanın mutluluğunu yaşadıklarını söyledi.

“Kuzey Kıbrıs Muhasebe ve Denetim Meslek Yasası”nın da yaklaşık 30 yıldır beklendiğini dile getiren  Berova, söz konusu düzenlemenin kendi hükümetleri döneminde hayata geçirilmesinden gurur duyduklarını kaydetti.

Tasarıda yer alan aidat ücretlerine ilişkin değişikliğin Maliye Bakanlığı’nın talebi olmadığını belirten Berova, yasaların hazırlanarak Meclis’e sunulmasının hükümetin görevi olduğunu ancak yasama yetkisinin ve son kararın Meclis ile komitelerde olduğunu söyledi.

Yasanın uygulanmasında karşılaşılan sorunların giderilmesi amacıyla değişiklik tasarısının hazırlandığını dile getiren Berova, komitenin gerekli değerlendirmeleri yaparak düzenlemeleri şekillendirdiğini kaydetti.

Şahiner’in, yurt dışından alınacak muadil mesleki belgelerle ilgili eleştirilerine de yanıt veren Berova, söz konusu düzenlemenin yeni olmadığını ve esas yasa hazırlanırken de uzun uzadıya tartışıldığını söyledi.

Düzenlemenin özellikle İngiltere’de eğitim alan ve uluslararası nitelikte mesleki yeterlilik kazanan gençlerin ülkeye dönerek mesleklerini icra edebilmelerinin önünü açmayı amaçladığınıanlatan Berova, beyin göçünün önlenmesine katkı sağlayacak bir düzenleme yaptıklarını belirtti.

Yurt dışından alınan her belgenin otomatik olarak kabul edilmeyeceğini kaydeden Berova, muadil belgelerin değerlendirilmesine ilişkin bir süreç bulunduğunu ve gerekli incelemelerin kurul tarafından yapılacağını söyledi.

Konuşmaların ardından tasarı açık oylamaya sunularak, 26 kabul ve 11 ret oyuyla oy çokluğuyla kabul edildi.

– “Merkezi Cezaevi Yasa Tasarısı” oy birliği ile kabul edildi

Genel Kurul’da daha sonra Merkezi Cezaevi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) (Değişiklik) Yasa Tasarısı görüşüldü.

Tasarıya ilişkin komite raporu, İdari, Kamu ve Sağlık İşleri Komitesi Başkanı Sunat Atun tarafından okunurken, yapılan oylama sonucunda tasarı oy birliğiyle kabul edildi.