TBMM’ye sunulan çerçeve yasada neler var?
Yeni çözüm süreci kapsamında PKK’nın feshi ve silah bırakma kararının ardından sürecin hukuki alt yapısını oluşturacak “çerçeve yasa” TBMM’ye sunuldu. “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” yürürlük ve yürütme dahil toplam 12 maddeden oluşuyor.
Teklifin 7 Ağustos Cuma günü TBMM Adalet Komisyonu’nda ele alınması ve 9 Ağustos Pazar günü de Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.
Teklif AKP, MHP, DEM Parti, CHP ve HÜDA-PAR milletvekillerinin imzasını taşıyor.
Yasanın amacı, örgütün silah ve mühimmatı teslim ettiğinin resmen teyit edilmesinin ardından kapsam dahilindeki suçlardan dolayı yürütülen işlemlerin ve yapılacak diğer düzenlemelerin çerçevesini çizmek.
Çerçeve yasanın kapsamı ne?
Yasanın birinci maddesinde amaç, “örgütün kontrolü altındaki tüm silah ve mühimmatı teslim ettiğinin resmen teyit edilmesinin ardından yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile mahkûmiyetlerin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesi” olarak ifade ediliyor.
Düzenlemenin kapsamı ise “PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgütün propagandasını yapma suçları ile örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve 7 Şubat 2013 tarihli 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenen suçlarla” sınırlı.
Birinci maddede Milli Güvenlik Kurulu kararı ile ilgili şu kritik cümleye yer veriliyor:
“Bu Kanunun amacı, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesidir.”
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen “kasten öldürme” suçu ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar kapsam dışında tutuluyor.
Böylelikle PKK lideri Abdullah Öcalan bu yasanın kapsamı dışında kalıyor.
PKK suçları nasıl ertelenecek?
Yasanın üçüncü maddesi de PKK’lıların suçlarının ertelenmesinin temel şartlarını ve sürelerini düzenliyor.
MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmış olması koşuluyla örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen “kasten öldürme” suçu ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar hariç tutuluyor.
Bunun dışında üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektirenler ise 10 yıl süreyle erteleniyor.
Yasa teklifine göre erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemeyecek, dosya ve suçun ispatına yarayan deliller bu süre boyunca muhafaza edilecek.
MGK kararından önce işlenmiş olup kapsam içindeki suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmalar ise Kurul’un iznine bağlı olacak.
Yeniden suç işlenirse ne olacak?
Yasa teklifinin dördüncü maddesi, koruma tedbirlerini ve üst mahkeme dosyalarını ele alıyor.
Buna göre erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş tutuklama ve adli kontrol tedbirleri, dosyanın bulunduğu evredeki yetkili hâkim, mahkeme, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilecek ve koşulların bulunması halinde kaldırılacak.
İstinaf veya temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında da bozma kararı verilecek.
Teklifin beşinci maddesi, erteleme kararlarının özel bir sisteme kaydedilmesini ve yeniden suç işlenmesi hâlinde uygulanacak sonuçları belirliyor. Buna göre ilgili kayıtlar yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenebilecek.
Erteleme süresi içinde herhangi bir terör suçu işlenirse karar kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam edilecek. Mahkumiyet halinde cezanın infazı altıncı maddeye göre ertelenmeyecek ve tüm sonuçlar doğacak. Süre suç işlenmeksizin geçirilirse kovuşturma yapılmasına yer olmadığına veya düşme kararına hükmedilecek.
İnfaz ertelenmesi nasıl olacak?
Teklifteki altıncı madde, mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesini düzenliyor.
“Kasten öldürme” suçundan mahkûm olanlar ile 1 Haziran 2005 öncesi müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar bu ertelemeden hariç tutuluyor.
Buna karşılık toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezalarının infazı beş yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlarınki on yıl süreyle infaz hâkimi kararıyla erteleniyor.
Teklife göre müsadere kararlarının yerine getirilmesi engellenmeyecek; erteleme süresi içinde ceza zamanaşımı işlemeyecek. Bu kararlara karşı itiraz edilebilecek. Yeniden terör suçu işlenirse erteleme kaldırılıp infaz devam edecek; süre sorunsuz geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılacak. Takip Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak.
