Papua Yeni Gine’ye uzanan bir yolculuk…
Normal olan, evde pişen bir yemeğin aynı gün, hatta ilk sofrada tüketilmesidir. Yemeğin tadı da, kokusu da, bereketi de en çok o ilk sofrada hissedilir.
Ancak hayatın temposu değişti. Artık birçok evde pişen yemekler birkaç gün tüketilebilsin diye buzdolabında saklanıyor. Sağlıklı gıda korumanın en yaygın yollarından biri de budur.
Ne kadar bilimsel olduğunu tam bilmiyorum ama yıllardır duyduğumuz bir söz vardır… Sürekli aynı besini almak, tek tip beslenmek insan sağlığı açısından doğru değildir. Bir süre sonra faydadan çok zarar vermeye başlar. Hatta halk arasında buna “zehir etkisi” denir.
***
Gazetecilikte de durum çok farklı değildir.
Sürekli aynı konuları yazarsanız, aynı isimleri gündemde tutarsanız, aynı tartışmaları tekrar tekrar okuyucunun önüne koyarsanız, bir süre sonra ortaya konu yorgunluğu çıkar. Daha da kötüsü, okuyucuda adeta bir konu zehirlenmesi yaşanır. Okuyucu ya da izleyici, sizden uzaklaşır… Yazıp, çizip, söyledikleriniz neredeyse hiç bir işe yaramaz.
Bu nedenle zaman zaman farklı alanlara yönelmek gerekir. Siyasetin dışına çıkmak gerekir. Yukarıdan aşağıya akıtılan gündeme takılmamak gerekir. Hatta bazen ülkeden de çıkmak gerekir.
***
Dünyaya biraz daha geniş açıyla bakabilmek için uzaklara gitmek şarttır.
Bugün ben de sizleri dünyanın bizim coğrafyamıza en uzak köşelerinden birine götürmek istedim.
Papua Yeni Gine’ye…
Haritaya baktığınızda Avustralya’nın hemen kuzeyinde yer alan bu ada ülkesi ilk bakışta bize çok uzak görünür. Aslında sadece kilometre olarak değil, yaşam biçimi, kültürü ve toplumsal yapısıyla da oldukça farklı bir dünyadır.
Papua Yeni Gine yaklaşık 12 milyon nüfuslu bir ülke. Dünyanın en ilginç özelliklerinden biri ise dil çeşitliliği. Ülkede 800’den fazla dil konuşuluyor. Bu rakam onu dünyanın en fazla dil çeşitliliğine sahip ülkelerinden biri yapıyor.
Siyasi sistemine baktığınızda da ilginç bir tabloyla karşılaşıyorsunuz. Papua Yeni Gine anayasal monarşiyle yönetilen, çok partili parlamenter demokrasiye sahip bir ülke. Devlet başkanı olarak Kral III. Charles kabul edilirken, ülkede onu temsil eden bir genel vali bulunuyor. Başbakan ise parlamentonun seçimiyle göreve geliyor.
Parlamentoda çok sayıda siyasi parti var. Ancak hiçbir parti tek başına güçlü çoğunluk sağlayamadığı için koalisyonlar ve ittifaklar siyasetin vazgeçilmez unsuru haline gelmiş durumda.
***
Papua Yeni Gine basınında dün öne çıkan bazı başlıklara da çağdaş olanaklarla bir göz attım.
Ülkede etkisini artıran El Niño nedeniyle özellikle dağlık bölgelerde kuraklık, don ve ürün kayıpları yaşanıyor. Yardım kuruluşları, yaklaşık 3 milyon kişinin gıda sıkıntısı riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Bazı bölgelerde su kaynakları da azalmış durumda.
Papua Yeni Gine’ye bağlı özerk bölge Bougainville’de bağımsızlık konusu yeniden gündemde. Bölgenin önde gelen siyasetçileri, bağımsızlığa geçiş sürecinin barışçıl ve kademeli şekilde yönetilmesi gerektiğini savunuyor.
Başbakan James Marape, ormanların, denizlerin ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik “PNG Nature Pact” çalıştayını başlattı. Papua Yeni Gine, dünyanın en büyük tropikal yağmur ormanlarından bazılarına sahip olduğu için çevre politikaları ülke gündeminde önemli yer tutuyor.
Hükümet, açık deniz enerji aramalarına yönelik yeni yatırımları memnuniyetle karşıladı. Özellikle enerji şirketlerinin doğal gaz ve petrol arama faaliyetleri ekonomi sayfalarında geniş yer buluyor.
Papua Yeni Gine Medya Konseyi, yapay zekâ kaynaklı içerikler ve sosyal medyadaki bilgi kirliliğine karşı doğrulanmış gazeteciliğin önemini vurguladı. Ülkede yeni medya düzenlemeleri ve yapay zekâ çerçevesi üzerinde çalışmalar sürüyor.
***
Bütün bunları okuyunca bir kez daha şunu düşündüm:
Dünya çok büyük.
Biz ise çoğu zaman kendi küçük gündemimizin içine sıkışıp kalıyoruz.
Oysa dünyanın bir başka köşesinde yaşayan insanların da seçimleri, ekonomik sorunları, eğitim meseleleri, sağlık kaygıları ve gelecek endişeleri var.
Gazeteciliğin güzelliği de burada.
Bir gün Lefkoşa’dan bir sorunu yazarsınız, sonrasında Strasburg’daki siyasi gelişmeleri takip edersiniz, başka bir gün de kendinizi Papua Yeni Gine’nin gündemine bakarken bulursunuz.
Çünkü dünyayı tanımadan yaşadığımız yeri tam anlamıyla anlayabilmek mümkün değildir.
