19 Maddeyi Hristodulidis Açıklasın

Kıbrıs müzakerelerinde son günlerde en çok konuşulan başlıklardan biri, Rum lider Nikos Hristodulidis’in masaya getirdiği söylenen 19 Madde…

Fakat ortada oldukça garip bir durum var.

19 madde gündeme getiriliyor, bu maddelerin müzakerenin özü, metodolojisi ve güven yaratıcı önlemleriyle ilgili olduğu ifade ediliyor, fakat maddelerin içeriği kamuoyuna açıklanmıyor.

Üstelik bunu söyleyen de bizzat Hristodulidis.

17 Eylül’deki görüşme öncesinde Hristodulidis, masaya 19 somut öneri getireceğini açıklamıştı. Görüşmenin ardından ise bu başlıkların ayrıntıları kamuoyuna açık biçimde paylaşılmadı.

Şimdi Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman çıkıyor ve bu 19 maddenin ne olduğuna, nasıl bir yaklaşım içerdiğine ve mevcut müzakere sürecini nasıl etkilediğine ilişkin değerlendirmelerde bulunuyor.

Burada çok temel bir soru sormamız gerekiyor:

Neden 19 maddeyi Erhürman açıklamak zorunda kalsın?

Eğer bu maddeler gerçekten Hristodulidis’in önerileriyse, bunların kamuoyuna açıklanması gereken yer de Güney Kıbrıs’ın kamuoyudur.

Eğer Hristodulidis bu 19 maddeyi gerçekten Kıbrıs sorununda yeni bir açılım, yeni bir yöntem veya yeni bir müzakere zemini olarak ortaya koyduysa, çıkıp kendisi açıklamalıdır.

19 madde nedir?

Neyi değiştirmektedir?

Hangi soruna çözüm getirmektedir?

Güven yaratıcı önlemlerle ilişkisi nedir?

Müzakerenin metodolojisine ilişkin hangi yeni yaklaşımı içermektedir?

Ve en önemlisi:

Bu 19 madde Kıbrıs sorununda daha önce üzerinde konuşulmuş parametrelerin neresinde durmaktadır?

Bunları Erhürman’ın anlatmasını beklemek yerine, Hristodulidis’in açıklamasını talep etmek daha doğru değil midir?

Çünkü müzakere masasında ortaya konulan önerilerin kamuoyundan saklanması, ardından da bu öneriler hakkında tarafların birbirinin açıklamalarından hareketle tartışması sağlıklı bir yöntem değildir.

Erhürman’ın 28 Eylül’deki açıklamasında da bu konu önemli bir yer tuttu. Erhürman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından gündeme getirilen yedi güven yaratıcı önlem üzerinde ilerleme aranırken Hristodulidis’in son toplantıda 19 yeni öneri getirdiğini söyledi.

Burada mesele 19 sayısının kendisi değildir.

Mesele şeffaflıktır.

Mesele, müzakere masasındaki önerilerin ne olduğunun bilinmesidir.

Mesele, Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum toplumlarının kendi gelecekleri hakkında konuşulan başlıkları bilmeleridir.

Dolayısıyla benim kanaatim şudur:

Cumhurbaşkanı Erhürman, 19 maddenin ayrıntılarını açıklamak konusunda fazla iddialı bir pozisyona girmemelidir.

Eğer Hristodulidis gerçekten bu kadar önemli 19 öneri ortaya koyduysa, buyursun kendisi açıklasın.

Hatta Cumhurbaşkanı Erhürman’ın Hristodulidis’e açık bir çağrıda bulunması çok daha yerinde olur:

“Sayın Hristodulidis, masaya getirdiğiniz 19 maddeyi kamuoyuna açıklayın. Biz de ne önerdiğinizi, neye itiraz ettiğimizi ve hangi noktalarda uzlaşma ihtimali bulunduğunu kendi toplumumuza anlatalım.”

Bundan daha demokratik, bundan daha şeffaf ve bundan daha ciddi bir yaklaşım olabilir mi?

Çünkü Kıbrıs sorunu yıllardır kapalı kapılar ardında yürütülen müzakerelerin, birbirinden farklı yorumların ve kamuoyuna farklı anlatılan gerçeklerin yükünü taşıyor.

Artık aynı yöntemi tekrar etmenin zamanı değil.

Masaya ne konuluyorsa, mümkün olduğu ölçüde toplumlar da onu bilmelidir.

Hristodulidis’in 19 maddesi gerçekten çözüm üretmeye yönelikse, bundan korkulmaması gerekir.

Aksine, açıklanmalıdır.

Erhürman da bu konuda en doğru pozisyonu, 19 maddeyi kendi yorumuyla anlatmak yerine, “Sayın Hristodulidis, önerilerinizin sahibi sizsiniz; açıklayın, biz de tartışalım” diyerek alabilir.

Çünkü bazen en güçlü cevap, karşı tarafın yerine konuşmak değil, karşı tarafa kendi söylediklerini açıklama sorumluluğunu hatırlatmaktır.

Kıbrıs’ta artık toplumların birbirlerinin ne söylediğini tahmin ettiği değil, ne söylendiğini açıkça bildiği bir müzakere düzenine ihtiyaç var.

19 madde varsa, açıklansın.

Sahibi kimse, o anlatsın.